10 điều cần biết về bộ Não con người - Mozaik education

Nội dung bài viết

Có bao nhiêu tế bào thần kinh trong não người?

Bộ não con người chứa khoảng 14 tỷ tế bào thần kinh (tế bào thần kinh), giao tiếp với nhau thông qua các sợi thần kinh, được gọi là sợi trục.

Bộ não là một cơ quan cực kỳ phức tạp. Cùng với hệ thống nội tiết, nó đảm bảo hoạt động bình thường của cơ thể trong những hoàn cảnh thay đổi bằng cách điều chỉnh các quá trình của nó.

Bộ não người nặng bao nhiêu?

Ở người lớn, khối lượng trung bình của não là khoảng 1300 gram. Điều này chỉ chiếm 2% tổng khối lượng cơ thể, trong khi não sử dụng tới 20% năng lượng của cơ thể.

Não cần glucose để hoạt động bình thường. Khi não của bạn đang làm việc chăm chỉ, chẳng hạn như khi học tập, sáng tạo hoặc cố gắng hiểu hoặc giải quyết vấn đề, hãy bổ sung một số viên glucose.

Điều gì bảo vệ não?

Vì não là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể con người nên nó phải được bảo vệ cực kỳ tốt.

Não nằm trong khoang sọ. Ngoài xương sọ, nó được bảo vệ bởi 3 lớp màng gọi là màng não. Không gian xung quanh não và tâm thất trong não chứa đầy một chất lỏng, gọi là dịch não tủy, giúp bảo vệ não tốt hơn. Dịch não tủy rất giàu chất dinh dưỡng.

Các bộ phận của não là gì?

1. Đại não (cerebrum): Đây là phần phát triển nhất của não. Nó là trung tâm của các chức năng phức tạp nhất, chẳng hạn như điều phối lời nói và chuyển động, tư duy logic, trí nhớ và những cảm xúc nhất định. Nó được chia thành hai bán cầu. Lớp ngoài của nó được gọi là vỏ não (còn được gọi là chất xám). Chất trắng được tìm thấy bên dưới lớp này.

2. Tiểu não (Cerebellum): Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc phối hợp các phong trào.

3. Thân não (Brain stem):

Hành tủy: Chứa trung tâm hô hấp.
Cầu não: Nó nằm giữa não giữa và hành não.
Mesencephalon: Nó nằm ở trung tâm của não. Nó chịu trách nhiệm kiểm soát chuyển động của nhãn cầu và kích thước của đồng tử.

4. Vùng dưới đồi và tuyến yên (Hypothalamus and pituitary gland)

5. Não thất (ventricles): Não thất bên trái, não thất bên phải, não thất thứ ba và não thất thứ tư

6. Đồi thụy (thalamus)

7. Nhân bèo (lentiform nucleus)

8. Nhân đuôi (caudate nucleus)

9. Hạch hạnh nhân (amygdala)

Nhìn lại cấu trúc 8 bộ phận của não người (trừ vỏ não)

Diencephalon nằm giữa vỏ não và phần trên của não:

đồi thị: Nó bao gồm hai phần hình trứng. Nó hoạt động như trung tâm chuyển tiếp của các xung cảm giác, ngoại trừ các xung khứu giác. Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành những cảm xúc nhất định và điều hòa giấc ngủ.
vùng dưới đồi: Là trung tâm của hệ nội tiết; nó đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các chức năng thực vật nhất định, chẳng hạn như đói, no, khát và nhiệt độ cơ thể.

Tuyến yên, tuyến não thùy

**Tuyến yên:** Trung tâm của hệ nội tiết tố. Nó được điều tiết bởi các hormone của vùng dưới đồi

**Vùng dưới đồi:** Một phần của não trung gian, trung tâm của hệ nội tiết tố

– Tế bào tuyến sinh dục: Chúng được điều tiết bởi các hormone của các tế bào thần kinh nội tiết nhỏ của vùng dưới đồi. Chúng tiết ra các hormone điều tiết các tế bào tiết hormone khác;

– Thùy trước của tuyến yên: Các tế bào thần kinh nội tiết của nó tiết ra hormone điều tiết các tuyến nội tiết khác. Việc tiết hormone của nó được điều tiết bởi các hormone do vùng dưới đồi tiết ra;

– Các tế bào thần kinh nội tiết lớn: Các tế bào thần kinh nội tiết trong vùng dưới đồi. Chúng tiết ra các hormone đi tới thùy trước của tuyến yên rồi đi vào máu. Chúng tiết hormone oxytocin và ADH;

– Vùng dưới đồi: Một phần của não trung gian, trung tâm của hệ nội tiết tố. Nó chứa các tế bào thần kinh nội tiết tiết ra hormone điều tiết tuyến yên;

– Các tế bào thần kinh nội tiết nhỏ: Các tế bào thần kinh nội tiết trong vùng dưới đồi. Chúng tiết ra hormone đi tới thùy trước của tuyến yên và điều tiết các tế bào tiết hormone khác ở đây;

– Thùy sau của tuyến yên: Oxytocin và ADH được tiết ra bởi các tế bào thần kinh nội tiết lớn được lưu trữ ở đây trước khi đi vào máu;

Các thùy

Thùy trước của tuyến yên: Nó tiết ra các hormone FSH, LH, ACTH, TSH, tăng trưởng và Prolactin

TSH: Nó kích thích tiết hormone triiodothyronine và hormone thyroxine trong tuyến giáp

ACTH: Nó kích thích tiết hormone chuyển hóa cacbohydrat và hormone tình dục ở vỏ thượng thận

Hormone tăng trưởng: Nó kích thích sự phát triển của xương và cơ bắp. Khi thiếu hụt nó, ta sẽ mắc chứng lùn theo tỉ lệ, còn khi có quá nhiều nó, ta mắc chứng khổng lồ, hoặc bệnh to cực ở người lớn. Bệnh to cực gây ảnh hưởng đến sự phát triển của lưỡi, tay, mũi và tai.

FSH, LH: Hormone kích thích nan trứng (FSH) và hormone kích thích hoàng thể (LH). Chúng được đặt tên theo vai trò của chúng trong cơ thể nữ giới, nhưng chúng cũng kiểm soát các chức năng sinh dục trong cơ thể nam giới.

Prolactin: Nó kích thích các tuyến vú cho sữa.

Thùy sau của tuyến yên: Nó lưu trữ và đưa vào máu các hormone do vùng dưới đồi tiết ra (oxytocine, ADH).

ADH: Còn được gọi là hormone giản niệu. Nó làm giảm tăng sự hấp thụ nước ở thận, làm giảm lượng nước tiểu.

Oxytocin: Nó kích thích sự co thắt của các cơ trơn khi sinh nở và cho con bú, đóng vai trò quan trọng trong một số cảm xúc và hành vi xã hội nhất định.

Vỏ não là gì?

Lớp ngoài cùng của não là vỏ đại não hay còn gọi là chất xám, chỉ dày 2–4 mm.

Bề mặt của nó có các đường gờ (gyrus, pl. gyri) và các rãnh (sulcus, pl. sulci). Nó kiểm soát cảm xúc, chuyển động, giấc ngủ, sự tỉnh táo, ý thức, lời nói, ngôn ngữ, suy nghĩ, hiểu biết, học tập, trí nhớ và hành vi.

Có những khoang nào trong não?

Có bốn khoang bên trong não. Những khoang này, được gọi là não thất, chứa đầy dịch não tủy.

Phần nào của não kiểm soát cảm xúc?

Hệ thống limbic là một nhóm các cấu trúc liên kết nằm sâu trong não bộ, có nhiệm vụ kiểm soát cảm xúc và hành vi của con người

Hệ thống limbic bao gồm các phần của vỏ não và một số vùng dưới vỏ não. Nó là trung tâm điều tiết cảm xúc, động lực và các chức năng thực vật; nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành ký ức.
Nó có thể được chia thành một mạch bên ngoài và một mạch bên trong.
Mạch bên trong không thể thiếu trong việc lưu trữ dấu vết bộ nhớ. Một phần của mạch này là hạch hạnh nhân, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hành vi hung hăng, sợ hãi, hành vi tình dục và bản sắc tình dục. Nếu nó bị tổn thương nghiêm trọng, nó có thể gây ra nỗi sợ hãi, làm giảm đáng kể cơ hội sống sót. Sự kích thích hạch hạnh nhân ở động vật gây ra các cơn thịnh nộ và gia tăng hoạt động tình dục và gây hấn.
Tổn thương vùng hải mã có thể dẫn đến mất khả năng lưu trữ thông tin mới vào trí nhớ dài hạn (trong khi không làm mất đi những ký ức được hình thành trước khi bị thương). Vùng này chịu trách nhiệm di chuyển dấu vết bộ nhớ từ bộ nhớ ngắn hạn sang bộ nhớ dài hạn. Thông tin được vận chuyển từ vùng hải mã đến vùng dưới đồi bằng một bó sợi trục gọi là fornix trong não. Vùng dưới đồi đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối cân bằng nội môi, tức là sự ổn định năng động của các điều kiện bên trong cơ thể. Nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh cảm xúc và chức năng thực vật, cũng như trong việc hình thành các động lực như đói và khát.
Mạch bên ngoài bao gồm hồi parahippocampal và hồi vành. Mạch bên ngoài chịu trách nhiệm điều chỉnh cảm xúc và hành vi. Vì hệ thống limbic được kết nối trực tiếp với các dây thần kinh khứu giác nên mùi có thể tạo ra cảm xúc mãnh liệt và có thể hỗ trợ gợi lại ký ức.
Bản dịch từ Google – không phải phát biểu chuyên môn

Mọi hành động của chúng ta đều được điều khiển bởi bộ não. Tuy nhiên, nó không chỉ chịu trách nhiệm kiểm soát hành động mà còn chịu trách nhiệm hình thành cảm xúc. Trung tâm cảm xúc ‘bật’ khi chúng ta thể hiện một loại cảm xúc nào đó. Trung tâm này nằm trong vỏ não và thân não và được gọi là hệ thống limbic. Những cảm xúc như hạnh phúc, đau đớn, sợ hãi cũng có thể được hình thành bằng cách kích thích trung tâm cảm xúc.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của hệ thống limbic là giúp chúng ta đưa ra quyết định chính xác khi gặp nguy hiểm.

Trong tình huống nguy hiểm, chúng ta cố gắng tránh nguy hiểm bằng cách trốn thoát hoặc chiến đấu. Phản ứng ‘chiến đấu hoặc bỏ chạy’ được kích hoạt bởi hệ thống limbic.

Tại sao giấc ngủ lại quan trọng đối với não?

Giấc ngủ có tầm quan trọng sống còn. Nó không phải là sự đình chỉ hoạt động của hệ thần kinh mà là một chức năng thần kinh hoạt động, được di truyền.

Chúng ta ngủ thiếp đi khi các tín hiệu được gửi từ thân não làm giảm hoạt động của não. Độ sâu của giấc ngủ không đồng đều; các giai đoạn sâu và hời hợt xen kẽ nhau.

Trong khi ngủ, cơ thể phục hồi nguồn cung cấp năng lượng và loại bỏ các chất thải trao đổi chất. Tuy nhiên, giấc ngủ thậm chí còn quan trọng hơn đối với hệ thần kinh. Khi chúng ta ngủ, các tế bào não cũng như protein và các chất khác cần thiết cho khớp thần kinh được tạo ra và thay thế, đồng thời các khớp thần kinh mới được hình thành.

Nếu có đồng hồ thông minh, bạn có thể theo dõi thời lượng và các giai đoạn của giấc ngủ. Thực hiện quan sát trong một tuần. Trung bình bạn ngủ bao nhiêu mỗi ngày?