Nội dung bài viết

Lời giới thiệu từ “TỦ SÁCH NỀN TẢNG ĐỔI ĐỜI” Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend ĐẶNG LÊ NGUYÊN VŨ

Tác giả thường gọi NLP là “bộ công cụ cuộc sống” – life toolbox. Chiếc thùng này có hai ngăn: Ngăn thứ nhất chứa những công cụ giúp bạn hiểu được chính mình, còn ngăn thứ hai đựng những công cụ giúp bạn hiểu được người khác.

Mục đích của việc sử dụng những công cụ này là nhằm củng cố khả năng giao tiếp, tương tác hiệu quả hơn; tạo nguồn động lực mạnh mẽ, tốt đẹp cho bản thân và cho người khác; đồng thời giúp hình thành lối suy nghĩ tích cực hơn.

Bốn “trụ cột” trong NLP

Năm thái độ cần có đề nghiên cứu về NLP:

Trong NLP có một số ý tưởng có sức ảnh hưởng mạnh, chúng có thề được sử dụng theo những cách thức bị xem là trái với nguyên tắc đối nhân xử thế thông thường. Do đó, hãy kiềm tra xem liệu bạn đang hành động chỉ vì lợi ích cá nhân hay đang cân nhắc đến lợi ích của mọi người. Việc hiều rõ và tạo ảnh hưởng tích cực cho bản thân, cho người khác là việc nên làm, tuy nhiên không được tìm cách thao túng, lôi kéo mọi người. Vì vậy, nội dung chính của 3R là:

Respect (Tôn trọng) người khác;
Reassurance (Trấn an) mọi người (nếu cần), bởi có thề họ không mang thái độ tích cực đối với sự thay đổi giống như bạn;
Recognition (Công nhận) thực tế rằng mỗi người là một cá thề duy nhất;

10 ý tưởng – phương pháp tiếp cận cuộc sống thú vị

Ý tưởng 1: Không có thất bại, chỉ có phản hồi. Hãy định nghĩa lại từ “thất bại” (tiêu cực), xem đó là cơ hội đề “học hỏi” (tích cực)

Ý tưởng 2: Nếu cách đó không đem lại kết quả cho bạn, hãy thử cách khác!

Cảm giác “húc đầu vào tường” do cố tìm cách giải quyết vấn đề bằng phương pháp không phù hợp có thề là sự gợi nhắc mạnh mẽ rằng giờ là lúc nên bước lùi lại đề quan sát – dừng lại và suy nghĩ – và thử áp dụng phương pháp thay thế khác.

Ý tưởng 3: Chúng ta đã có đủ những nguồn lực cần thiết

Có nên thực hiện một dự án DIY (Do It Yourself – Tự mình làm lây)? Ai đó giỏi về các kỹ năng có liên quan đề hướng dẫn cho bạn?

Ý tưởng 4: Nếu một người có thể làm được thì người khác cũng có thể…

Nếu tôi ao ước mình chơi gôn giỏi như Tiger Woods, vẽ đẹp như Michelangelo hoặc hát hay như ca sĩ Bryn Terfel, cách nghĩ này sẽ giới hạn niềm tin của tôi!

Nhưng nếu tôi cho rằng đôi khi mình có thề thực hiện một cú đi bóng tuyệt đẹp, vẽ đúng một đường nét nào đó hoặc thật sự chinh phục được một nốt cao, ý nghĩ đó sẽ giúp tôi từng bước vượt qua những hạn chế của bản thân.

Ý tưởng 5: Chúng ta có thể đưa ra những lựa chọn tốt nhất vào từng thời điểm …

“Họ không phái là những người bất tài, chỉ đơn giản là họ không đưa ra những quyết định tốt nhất…”. Đừng cảm thấy thất vọng khi Chúng ta nghĩ rằng mình đang hành động theo cách tốt nhất, chỉ là mọi việc không diễn ra theo hướng đó mà thôi. Nhớ rằng lúc ấy họ cũng nghĩ mình đã đưa ra quyết định tốt nhất.

Ý tưởng 6: Tâm trí và cơ thể là những bộ phận thuộc cùng một hệ thống

Theo bạn thì họ đang cảm thấy thế nào?

Cảm xúc trong lòng bạn và những biều lộ trên gương mặt, cử chỉ bên ngoài có liên hệ với nhau. Khi bạn đang trong tâm trạng vui vẻ, những biều hiện của niềm vui sẽ hiền hiện ngay trên khuôn mặt bạn. Đôi khi, tư thế của bạn ngăn cản bạn cảm nhận một số cảm xúc nhất định. Ví dụ, hãy đứng cúi đầu nhìn xuống đất và cố mỉm cười thử xem.

Ý tưởng 7: Mỗi người thường hành xử theo “thế giới quan” của riêng mình. Chẳng lấy làm ngạc nhiên nếu đôi lúc mọi người không hiều được nhau! Vào những lúc như thế, hãy nhận biết rằng đây là một sự khởi đầu hoàn hảo

Ý tưởng 8: “Bản đồ thế giới” của mỗi cá nhân không phải là thế giới thực.

Khi giao tiếp với ai đó, bạn sẽ tiếp xúc với thế giới quan của họ chứ không phải với thế giới “thực”.

Ý tưởng 9: Bạn không thể không giao tiếp. Thậm chí hành động “không làm gì” cũng là một cách giao tiếp!

Ý tưởng 10: Hiệu quả của giao tiếp được đo lường bằng phản hồi từ người nghe.

Bản thân bạn hãy suy nghĩ về cách diễn đạt sao cho hiệu quả, chứ đừng vội vàng trách cứ người nghe!

“Củ hành (hay bản đồ) tính cách”

tmkhang - ban do tinh cach - 6 lop vo cua cu hanh

Chúng ta chỉ nghĩ đến ba “lớp vỏ” bên ngoài – môi trường, hành vi và năng lực. Mọi chuyện vẫn tiếp diễn như thế cho đến khi bước vào “phạm vi tranh luận không thoải mái” (như khi đặt ra câu hỏi mấu chốt), chúng ta mới bắt đầu nghĩ về các “lớp vỏ” bên trong và thật sự tự vấn bản thân vì sao chúng ta lại làm những công việc hiện tại.

Khích lệ và ngăn cản: đừng đánh đồng bản chất con người với hành vi của họ. Ví dụ, Ở cương vị là bậc phụ huynh, khi khiển trách con trẻ, bạn nên nói “Đó là việc làm sai trái’.” thay vì nói “Con là đứa hư hỏng!”

Các loại hình ngôn ngữ tư duy:

Sử dụng ngôn ngữ hình ảnh (visual): Bạn có thể sử dụng những cụm từ dẫn dắt trí tưởng tượng như:

Hãy hình dung, nhìn này, mường tượng trong đầu một bức tranh, hãy đặt mình trong bối cánh này, đứng trên quan điểm khác, khoánh khác lóe sáng (ý nghĩ)…

Và nếu muốn làm sáng rõ, sinh động thêm cho hình ảnh, chúng ta có thể bổ sung vài chi tiết mô tả như: Trong suốt như pha lê, màu sáng hoặc màu xỉn, sác nét, lờ mờ, hình ánh 2 chiều (2D) hoặc ba chiều (3D), ánh thường hoặc ánh toàn cánh (panorama), ánh động hoặc ánh tĩnh (máy tính)…

Sử dụng ngôn ngữ âm thanh (Auditory): Những cụm từ thường được dùng là: Nghe, rõ ràng, ồn ào, gay gât, trò chuyện, hòa âm, nghe nhu rót vào tai, “Điều đó đánh trúng tình cám của tôi”, rõ nhu tiếng chuông, “Nghe chừng hay đấy!”, “Hãy lâng nghe và học hỏi”, “Lời lẽ thật thi vị!”, “Tôi đang nghe bạn nói đây”,…

Có thể mô tả thêm bằng những từ tượng thanh như: Om sòm – yên ắng, chát chúa – êm dịu, trầm – bổng, nhanh – chậm, du dương – “đinh tai nhức óc”, (giọng) nhấn nhá – đều đều, (giọng nói) điềm tĩnh – đầy cảm xúc, liến thoáng – ôn tồn, gần – xa,..

Sử dụng ngôn ngữ cảm nhận (Kinaesthetic) thường sử dụng những từ ngữ như: Cảm thấy, mềm mại – cứng nhắc, thoải mái, vững chắc, ấm áp – lạnh lẽo, mịn màng, thấu đáo, cảm thông, giữ khư khư, “Cái của nợ!”, cứng như đá, “Tôi cám thấy như thế là ổn”, ấn tượng sâu sắc,…

Bên cạnh đó, cũng có thề nhấn mạnh các cảm nhận này bằng những từ thề hiện: vị trí trên cơ thể – đầu (lí trí), tim (tâm, tấm lòng), bụng (lòng dạ, bụng dạ); cường độ cám xúc – mãnh liệt hoặc mềm lòng; nhiệt độ – nóng hoặc lạnh; thời gian – liên tục hoặc chóng vánh.

Cách sử dụng kỹ thuật “mỏ neo” – “Mỏ neo” là một tác nhân kích thích ký ức – có thề tích cực hoặc tiêu cực. Nếu bạn muốn thoát khỏi trạng thái này đề chuyền sang trạng thái khác (như từ buồn bực sang thư giãn), hãy cầu viện một “mỏ neo” tích cực.

Các quan điểm khác nhau

Bước lùi ra xa một chút đề bạn có thề nhìn thấy hai chiếc ghế trống. Giờ tưởng tượng rằng bạn là người quan sát trung lập trong suốt thời gian diễn ra cuộc đối thoại.

Bạn đã nhìn thấy, nghe thấy điều gì? Điều gì đang diễn ra giữa hai người này? Bạn nghĩ hai bên sẽ cảm thấy thế nào sau cuộc đối thoại?

Đồng hồ đo mức độ quan tâm bản thân (Stuffometer).

tmkhang - NLP - Dong ho do muc do quan tam

Kim đồng hồ chỉ ở vạch 0%, nghĩa là bạn hoàn toàn tập trung vào người kia và bỏ bê bản thân (điều này rất ít khi xảy ra); còn khi kim đồng hồ chỉ ở vạch 100%, nghĩa là bạn chỉ biết quan tâm cho cá nhân mình, không thèm “đếm xỉa” đến người khác (trường hợp này là rất thường xuyên).

Hãy xem xét chỉ số hiền thị trên đồng hồ đo này trong bất kỳ cuộc đối thoại nào! Và lưu ý kiểm tra:

Có phải tôi vừa trình bày thành công quan điểm của mình?
Người kia có nắm bắt được ý của tôi hay không?
Họ có hiểu không?
Tôi đã lắng nghe quan điểm của họ chưa?
Tôi có ghi nhận quan điểm của họ không?
Tôi đã phản hồi như thế nào?

Sự hòa hợp: là phải nhận ra những mối quan tâm chung giữa bạn với người mà bạn đang nói chuyện để giảm thiểu sự khác biệt. Hòa hợp với gia đình và bạn bè thân thiết là điều tự nhiên, dễ dàng, hãy phát triền tinh thần ấy với người khác. Một trong những cách đề làm được điều này là tìm kiếm những điềm tương đồng với họ thay vì những điềm khác biệt.

Cách thực thi sự hòa hợp:

1. Nhìn vào người đó.

2. Lắng nghe họ nói.

3. Sau đó hãy tập trung nhìn vào mắt họ.

4. Tiếp theo, hãy chú ý đến các khía cạnh khác ở họ.

a. Dáng điệu (cơ thề, chân, tay, độ nghiêng của đầu, hai vai và hai bàn tay)

b. Vẻ mặt
c. Hướng nhìn
d. Hướng di chuyền của mắt
e. Nhịp thở (tốc độ, nông hay sâu, mạnh hay nhẹ)

f. Cử chỉ và sự chuyền động của cơ thề

5. Điều chỉnh âm lượng giọng nói của bạn cho phù hợp với âm lượng giọng nói của họ một cách thật khéo léo (nhịp độ, âm lượng, thanh điệu, ngữ điệu)

6. Hãy chú ý đến loại hình ngôn ngữ – âm thanh, hình ảnh hoặc cảm nhận và những ngôn ngữ mà họ đang sử dụng.

7. Thật sự quan tâm đến người đang đối thoại với mình và những gì họ nói

4 mức độ lắng nghe

Mức độ thứ nhất – Lắng nghe theo kiểu hình thức
Mức độ thứ hai – Lắng nghe theo kiểu đối thoại
Mức độ thứ ba – Lắng nghe chủ động
Mức độ thứ tư – Lắng nghe sâu

Xuyên tạc – khi ý nghĩa của trải nghiệm bị thay đổi,

Trách nhiệm (hay lỗi) bị đặt lên vai một đối tượng vô danh thứ ba. Những tuyên bố kiều này thường bắt đầu bằng cụm từ “Người ta nói…” – một cách khéo léo đề chối bỏ trách nhiệm.

Hãy kiềm tra những tuyên bố mơ hồ này bằng cách tìm hiều kỹ những gì đang diễn ra, yêu cầu cung cấp bằng chứng cụ thề đề biết được người thứ ba này là ai và liệu những điều được nói đó có đúng sự thật hay không.

Bạn phỏng đoán về những điều người khác đang nghĩ. Bạn đưa ra những giả định về quy trình suy nghĩ của họ.

Đôi khi những giả định đó là đúng nhưng không phải lúc nào cũng được như vậy. Và khi bạn hành động dựa trên những điều phỏng đoán về người nào đó thì cũng là lúc rắc rối bắt đầu nảy sinh.

Loại bỏ – khi thông tin bị bỏ qua hoặc bỏ sót

Việc đặt câu hỏi đề biết thêm thông tin cần phải được thực hiện một cách thận trọng

thông tin có liên quan đến chủ đề cần nói đã bị bỏ sót. Thông tin về việc Ai đã nói và Nói khi nào đã không được cung cấp đầy đủ. Nếu không thận trọng khi đặt ra câu hỏi đề tìm kiếm thông tin bị bỏ sót, bạn có thề làm cho người nói cảm thấy họ đang bị dò xét thiếu thiện chí.

Khái quát hóa – khi sự hợp lý được sử dụng một cách bất hợp lý. Khái quát hóa là cách suy nghĩ và hành xử vốn có của chúng ta

Quy tắc, luật lệ là những công cụ tuyệt vời đề mọi người tuân theo trong một hoạt động chung nào đó. Tuy nhiên, đối với những quy tắc xuất phát từ niềm tin cố hữu, mang tính bắt buộc như “Tôiphái…”, “Bạn nên…” hoặc (gián tiếp) “Nhà chức trách cân hành động để giái quyết chuyện này!”, việc đặt câu hỏi nghi vấn quá thẳng thắn có thề sẽ dẫn đến xung đột

Các “bộ lọc” (xu hướng nhận thức)

Bộ lọc 1 – “Tiếp cận” và “Tránh né”

Bộ lọc 2 – “Tự đánh giá” và “Nhận sự đánh giá”

Bộ lọc 3 – “Ổn định” và “Thay đổi’

Bộ lọc 4 – “Bức tranh lớn” và “Bức tranh nhỏ”

Khi xem xét hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp, bên cạnh việc tìm hiều chiến lược kinh doanh (“bức tranh lớn” – Họ làm gì? Làm cách nào đề chiến lược này trở nên phù hợp với thị trường của họ? Họ nhận thấy doanh nghiệp mình đang đi theo hướng nào? v.v.) cũng cần phải đi sâu vào từng chi tiết đề hiều rõ về cách thức hoạt động (“bức tranh nhỏ” – như ở khâu bán hàng: Vì sao khách hàng lại mua hàng của họ? Họ tổ chức bộ phận bán hàng, đội ngũ nhân viên bán hàng nội bộ hoặc ngoài doanh nghiệp như thế nào? Chính sách đãi ngộ đối với nhân viên bán hàng ra sao? Phần trăm tiền hoa hồng được chia như thế nào? Nhân viên bán hàng có được phương tiện di chuyền và những lợi ích nào khác? v.v.).

Áp dụng “bộ lọc” này như thế nào trong giao tiếp hàng ngày? Ví dụ, khi tôi hướng dẫn cho các doanh nhân, họ có xu hướng tập trung vào những vấn đề cụ thề, có thề là vấn đề khiến họ phiền lòng nhất tại thời điềm đó. Vì thế, trước hết tôi yêu cầu họ có tầm nhìn rộng mở hơn đề có thề hiều đầy đủ bức tranh tổng thề và cảm nhận được chiến lược kinh doanh phù hợp nhất. Sau đó, chúng tôi bắt đầu mổ xẻ vấn đề cụ thề đang khiến họ phiền lòng. Điều thú vị là khi làm thế, bạn sẽ giúp họ có được cách nhìn mới về vấn đề cũ, mở ra nhiều khả năng mới đề phát triền các giải pháp thay thế.

Bộ lọc 5 – Thước đo thời gian nào?

Thực tại luôn thay đổi, nên đừng đóng khung nhận thức của mình theo một “bộ lọc” nhất định nào.

Chúng ta có thề thay đổi nhận thức của mình khi cần

Một số cách nhìn sẽ giúp bạn cảm thấy tốt hơn, nhận ra những ý nghĩa lớn lao hơn và theo đó cho phép bạn hành động hiệu quả hơn

“Một hành vi tự nó không có ý nghĩa gì cá.

Bạn có thể làm cho nó có ý nghĩa – đặc biệt khi bày tỏ quan điểm khác bòng thái độ hòa hợp, sáng tạo và phù hợp.”

chuyền đổi thái độ từ tiêu cực sang tích cực

Nếu mọi việc không diễn ra thuận lợi, bạn có thề nhìn cuộc đời theo hướng khác đi bằng cách nào? Hãy suy nghĩ về điều đó và tự đưa ra một số ý tưởng hữu ích cho bản thân (hoặc nếu bạn đang quan tâm đến người khác, vậy thì bạn có thề làm gì đề giúp đỡ họ).

Niềm tin của bạn có giúp ích được gì cho bản thân bạn không?

Niềm tin của bạn có giúp ích được gì cho bản thân bạn không? Chúng có hỗ trợ bạn trở thành kiều mẫu người như bạn muốn? Có hai loại niềm tin: niềm tin hạn hẹp, là những niềm tin gây cản trở cho bạn; và niềm tin tích cực hay niềm tin củng cố sức mạnh, là những niềm tin tiếp thêm động lực, cổ vũ tinh thần bạn.

Một số ý tưởng để thay đổi niềm tin tiêu cựu hạn hẹp thành tích cực:

■ Tôi hiện đang có những nguồn lực nào?

■ Động lực hành động của tôi là tiếp cận hay tránh né?

■ Tôi có thề học hỏi được gì từ ý kiến phản hồi, cả tiêu cực lẫn tích cực?

■ Tôi cảm thấy như thế nào về những thay đổi mà tôi muốn xảy ra?

■ Tôi sẽ sử dụng ngôn ngữ nào (nói to lên, nói thầm trong suy nghĩ hay thề hiện bằng cử chỉ) khi cân nhắc các lựa chọn của mình?

■ Liệu tôi có thề sử dụng kỹ thuật “điều chỉnh góc nhìn” đề chia một ý tưởng lớn thành các bước nhỏ dễ quản hơn? Ví dụ, bước đầu tiên trong dự định “Tôi muốn chèo thuyền vòng quanh thế giới” có thề sẽ là “Tôi nên học bơi và tìm hiểu xem liệu mình có thật sự thích chèo thuyền không”.

Phía sau mục tiêu SMART chính là tôi muốn điều gì?

Nguyên tắc xây dựng mục tiêu SMART: Cụ thề (Specific), Có thề đo lường được (Measurable), Có thề đạt được (Achievable), Có tính thực tiễn (Realistic), và Kịp thời (Timely). Thì lời tuyên bố “Tôi muốn giám 3 ký trong tám tuần” đã đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn này.

Giữ thái độ tích cực và nói ra những điều bạn muốn thay vì những điều không muốn cũng là một thử thách lớn. Nói rằng “Tôi không thích công việc, chiếc xe, căn hộ hay bât cứ cái gì của tôi” sẽ dễ dàng hơn nhiều so với việc chỉ ra những điều bạn muốn.

Mô tả cuộc sống của bạn trong 5 năm tới. Giả sử đó là thời điềm bạn đã đạt được các mục tiêu mình đề ra và hãy chú ý đến sự khác biệt:

■ Bạn nhìn thây gì?

■ Bạn nghe thây những âm thanh gì?

■ Bạn có thề ngửi và nếm trái mùi vị gì?

■ Bạn cám thấy như thế nào khi ở tương lai cùng với những mục tiêu được hoàn thành?

■ Nếu bạn có thề vẽ ra được viễn cảnh về tương lai ấy, bức tranh sẽ trông như thế nào? Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn nỗ lực biến mục tiêu thành hiện thực vào lúc này?

Mô tả về một ngày hoàn hảo của bạn trong tương lai

Kỹ thuật mường tượng sáng tạo này sẽ giúp bạn nhận thấy rõ bạn mong muốn điều gì về lâu dài, và đặt ra những kế hoạch cho tương lai. Bạn sử dụng tất cả các giác quan của mình đề hình dung. Hình ảnh mường tượng càng chi tiết thì mong muốn càng có khả năng biến thành hiện thực.

■ Bạn ở đâu?
■ Bạn đang ở với ai?
■ Bạn đang làm gì?
■ Lúc này bạn có thề làm được những gì mà bạn không thề làm trước đó?

■ Những niềm tin và giá trị nào của bạn đã thay đổi?
■ Hiện giờ bạn là ai?

Tiến trình dẫn đến hành động trong NLP

Mô hình (quy trình hoặc ý tưởng) NLP này giúp bạn chuẩn bị và đưa ra hành động có ý nghĩa. Ví dụ, tôi đã cố gắng phác thảo ra ý tưởng về việc chuyền từ trạng thái rầu rĩ (không mong muốn) sang trạng thái hạnh phúc (mong muốn). Những gì tôi cần làm là biến nó thành hiện thực? Vậy tôi có thề thu hút những nguồn lực hỗ trợ nào? Có thề từ Internet, sách báo, từ bạn bè, từ người nào đó có kỹ năng liên quan, từ nhân vật hư cấu trong phim ảnh, nhân vật có thật trong lịch sử, v.v.

Luôn nhớ rằng “Chúng ta có tất cá mọi nguồn lực cân thiết để tạo ra sự thay đổi” (ý tưởng 3).

Bên cạnh đó, tôi cần phải linh hoạt đến mức nào?

Tôi nên loại bỏ những niềm tin hạn hẹp, tiêu cực nào?

Các giác quan sẽ giúp tôi nhận biết điều gì – ví dụ, nếu tôi thử nghiệm ý tưởng của mình với người có quan điềm mà tôi đánh giá cao, tôi nghĩ họ sẽ phản ứng như thế nào?

Và cuối cùng, câu chuyện vé Gandhi…

Ý nghĩa của câu chuyện này là nói thì lúc nào cũng dễ dàng, nhưng thật sự làm được một điều gì đó, thật sự quyết định thay đổi cách sống của mình và/hoặc tạo nên sự khác biệt cho người khác lại chẳng dễ chút nào, nhưng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ mang đến bạn nhiều điều thú vị và giúp cho hành trình cuộc sống của bạn trở nên dễ dàng hơn.

Tải file note highlight bảnđọc của tmkhang

Highlight_tmkhang_Kham_pha_ngon_ngu_tu_duy_philip_miller Tải xuống

Bạn có thể mua sản phẩm để ủng hộ tác giả nếu thấy nội dung này hay và đồng thời ủng hộ Khang qua chương trình Shopee affiliates bằng cách bấm vào link dưới đây để mua hàng ️🛒

Sách Khám phá ngôn ngữ tư duy (tác giả Philip Miller)

	Bối cảnh lúc đó như thế nào? Bạn đã nói gì? Bạn đã nói như thế nào? Lúc đó bạn cảm thấy thế nào? Người kia đối đáp ra sao? Cách bạn phản ứng với những điều họ nói? Tình hình như thế nào vào cuối buổi đối thoại?
Hãy ngồi đúng với tư thế người kia đã ngồi trong suốt buổi nói chuyện cùng bạn. Đặt mình vào vị trí của họ càng chi tiết càng tốt: cách họ ngồi, vẻ mặt của họ và kề cả cảm nhận của họ.
Giờ thì bắt đầu nhớ lại cuộc đối thoại từ quan điểm của họ: Họ nói như thế nào? Họ nghe được điều gì? Họ nhìn thấy điều gì? Nó khiến họ cảm thấy thế nào? Họ ứng đáp ra sao với điều này?