How to lead people – Older, younger and completely different from you

Tóm tắt những điểm cần lưu ý để lãnh đạo hiệu quả từng thế hệ:

• Boomers: Ưu tiên sự ổn định, truyền thống, công nhận và an toàn. Cần sự tôn trọng và giao tiếp trực tiếp, chính thức.
• Gen X: Mong muốn tự chủ, hiệu quả và sự tin tưởng. Không thích bị giám sát quá mức. Thích giao tiếp đơn giản, rõ ràng.
• Millennials: Tìm kiếm ý nghĩa trong công việc, cần môi trường phát triển. Yêu thích sự minh bạch và phản hồi thường xuyên.
• Gen Z: Đặt giá trị cá nhân và sự hòa nhập lên hàng đầu. Cần sự nhanh chóng, rõ ràng và đa nền tảng. Muốn được trao quyền sớm.

Quản Trị Nhân Sự Gen Z – Góc nhìn của Ông Hoàng Nam Tiến FPT

Quản trị nhân sự Gen Z đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động thích nghi với đặc điểm và mong muốn của thế hệ này, thay vì yêu cầu Gen Z thay đổi để phù hợp. Để thành công, doanh nghiệp cần thấu hiểu sâu sắc động lực “vị lợi” của Gen Z, thiết kế môi trường làm việc thúc đẩy các hormone hạnh phúc, và tận dụng triệt để công nghệ AI để nâng cao hiệu quả công việc và trải nghiệm học tập liên tục. Thay vì cạnh tranh bằng quy mô, các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tạo lợi thế bằng sự gắn kết, tôn trọng và trao quyền trực tiếp cho nhân viên Gen Z

Vì Sao Lãnh Đạo Gen Z Là Thách Thức và Cơ Hội Lớn Nhất Hiện Nay?

Thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Gen Z – thế hệ sinh từ năm 1997 đến 2009. Không còn là một xu hướng, Gen Z đang nhanh chóng trở thành lực lượng lao động chủ chốt, dự kiến chiếm đến 75% vào năm 2030. Với sự bùng nổ của Trí tuệ Nhân tạo (AI), chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi Gen Z và AI kết hợp tạo nên thế hệ “X-Human”, định hình lại hoàn toàn cách thức làm việc, học tập và lãnh đạo.

Trong bối cảnh này, việc “Hiểu để lãnh đạo hiệu quả” không chỉ là một khẩu hiệu mà là một yêu cầu cấp bách. Ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng trường Đại học FPT, một người có 30 năm kinh nghiệm tại FPT và luôn trăn trở về tương lai, đã chia sẻ những góc nhìn độc đáo và sâu sắc về cách quản trị Gen Z. Thay vì ép Gen Z thay đổi, ông Tiến khẳng định “FPT phải thay đổi để phù hợp với Gen Z” – một triết lý đột phá, đặt nhân viên vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Gen Z – Thế Hệ Định Hình Lại Môi Trường Làm Việc: Hơn Cả Tiền Bạc

Gen Z không chỉ đơn thuần là một thế hệ, họ là một vũ trụ với những đặc điểm riêng biệt, đòi hỏi sự thấu hiểu “đến tận cùng vũ trụ”.

• Độc lập và Linh hoạt: Gen Z đề cao sự tự chủ, sẵn sàng thể hiện bản thân và nhanh chóng cập nhật xu hướng (FOMO). Họ tìm kiếm những trải nghiệm mới và không ngần ngại thay đổi nghề nghiệp nếu cảm thấy không phù hợp.

• Khao khát minh bạch tài chính: Khác với các thế hệ trước, Gen Z muốn lương thưởng công bằng, minh bạch và đủ sống, họ từ chối những khoản thu nhập “ngầm” hay phụ thuộc vào những điều không rõ ràng.

• Nhu cầu được hiểu và kết nối sâu sắc: Dù rất năng động trên mạng xã hội, Gen Z lại thường cảm thấy mất kết nối với gia đình và môi trường xung quanh. Họ có nhu cầu lớn được lắng nghe, tôn trọng và thấu hiểu từ những người lãnh đạo và đồng nghiệp.

• Động lực “Vị lợi” chi phối quyết định: Ông Hoàng Nam Tiến phân tích rằng 98% quyết định của con người xuất phát từ “vị lợi”. Đối với Gen Z, “vị lợi” không chỉ là tiền bạc mà còn là cơ hội phát triển, sự tôn trọng, được lắng nghe và được trao quyền. Một môi trường làm việc có thể đáp ứng những lợi ích này sẽ thu hút và giữ chân Gen Z hiệu quả hơn.

Ứng dụng 4 Hormone Hạnh Phúc trong quản trị

Ông Hoàng Nam Tiến đề xuất một khung quản trị dựa trên khoa học về các hormone hạnh phúc để thúc đẩy động lực và sự gắn kết của Gen Z:

    ◦ Dopamin (Hormone Hứng Khởi): Kích hoạt bằng KPI rõ ràng, khen ngợi, tạo mục tiêu dễ đạt được để Gen Z cảm thấy hứng khởi.

    ◦ Endorphin (Hormone Chinh Phục): Đặt mục tiêu OKR/OKE cực khó, vượt xa mong đợi, tạo cảm giác “phê” khi Gen Z vượt qua thử thách và chinh phục đỉnh cao.

    ◦ Serotonin (Hormone Gắn Kết): Tạo sự an toàn, tự hào khi thuộc về tập thể (bài hát công ty, đồng phục, team building).

    ◦ Oxytocin (Hormone Hạnh Phúc & Kết Nối): Thúc đẩy gắn kết tình cảm, sự gần gũi qua các hoạt động như tiệc tùng, nhậu, chia sẻ cá nhân.

AI và Gen Z: Sức Mạnh “X-Human” Định Hình Tương Lai Lao Động

Gen Z là thế hệ sinh ra trong kỷ nguyên số, và họ không hề sợ hãi AI. Ngược lại, họ coi AI là một phần không thể thiếu trong công việc và cuộc sống.

• Làm việc “Smarter, Not Harder”: Gen Z sử dụng AI để làm việc thông minh hơn, hiệu quả hơn. Thay vì mất nhiều ngày để làm một báo cáo hay tạo các clip marketing, họ có thể hoàn thành trong vài giờ với sự hỗ trợ của AI. Điều này thách thức quan niệm truyền thống về sự cần cù, tập trung vào hiệu suất thông minh.

• AI là “Con Sen”, không phải đối thủ: Ông Tiến khuyến khích tư duy coi AI là “con sen” – người phục vụ đắc lực, công cụ để nâng cao năng lực và hiệu quả công việc, thay vì là mối đe dọa. Quan điểm này giúp giảm bớt nỗi lo ngại về AI và khuyến khích ứng dụng công nghệ một cách tích cực.

• Học tập suốt đời (Lifelong Learning) và tự huấn luyện (Self-Coaching) cùng AI: Để tồn tại và phát triển, việc học hỏi liên tục là yếu tố sống còn. Ông Tiến nhấn mạnh phương pháp học tập hiện đại bao gồm học từ guru, đồng nghiệp, người trẻ hơn, và đặc biệt là từ Trí tuệ Nhân tạo. Ông còn đưa ra ví dụ về cách sử dụng Chat GPT để tóm tắt sách, đọc 52 cuốn sách một năm một cách hiệu quả chỉ trong vòng 30 phút cho mỗi cuốn 500 trang. Điều này minh chứng cho vai trò cách mạng của AI trong việc tiếp thu tri thức.

các yếu tố có thể đóng vai trò như sợi dây liên kết giữa các thế hệ – giúp duy trì và phát triển xã hội, tổ chức và quốc gia một cách bền vững

Nhìn từ xã hội học, lãnh đạo tổ chức, phát triển quốc gia và văn hóa

Giữa các thế hệ Baby Boomers, Gen X, Millennials và Gen Z có nhiều khác biệt về trải nghiệm, công nghệ hay quan niệm. Tuy nhiên, xã hội vẫn cần giữ được sự liên tục, kế thừa và phát triển bền vững. Để làm điều đó, chúng ta cần dựa vào những giá trị, hành vi và cơ chế chung giúp kết nối các nhóm tuổi. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và khủng hoảng niềm tin ngày nay, yếu tố nối kết càng quan trọng hơn. Dưới đây là phân tích từ các góc độ xã hội học, lãnh đạo tổ chức, phát triển quốc gia và văn hóa – với ví dụ và trích dẫn để minh chứng.

Góc nhìn xã hội học

• Giá trị chung và truyền thống cộng đồng: Xã hội xây dựng trên những giá trị như kính già trọng trẻ, tương trợ, đoàn kết, yêu nước… Các thế hệ lớn hơn thường truyền lại các truyền thống văn hóa và đạo đức cho lớp trẻ thông qua gia đình, lễ hội, các phong tục. UNESCO cũng nhấn mạnh cần “thúc đẩy tình đoàn kết liên thế hệ” như một sợi dây chung bảo vệ nhân loại lâu dài. Nhiều di sản văn hóa phi vật thể (múa dân gian, âm nhạc, ca dao…) “được cả người lớn và trẻ em yêu thích… được truyền từ đời này qua đời khác”, giúp giữ gìn bản sắc và liên kết lòng tự hào dân tộc cho mọi thế hệ.
• Sự gắn kết gia đình – cộng đồng: Trong văn hóa Việt Nam, gia đình là nền tảng giáo dục quan trọng. Từ bé, trẻ em học cách kính trọng người lớn, chia sẻ với em nhỏ, và tham gia vào sinh hoạt chung (bữa cơm gia đình, lao động tập thể). Người lớn tuổi thường hướng dẫn, bảo ban lớp trẻ, vừa giữ gìn trí thức cổ truyền, vừa trao đổi kinh nghiệm hiện đại. Những hoạt động chung như lễ hội, tôn giáo, thể thao cộng đồng cũng là nơi gặp gỡ nhiều thế hệ, tạo cầu nối xã hội. Chính sự tương trợ xã hội này giúp củng cố niềm tin giữa các thế hệ.
• Hệ thống giáo dục – xã hội bền vững: Giáo dục phổ thông, đại học và các chương trình đào tạo suốt đời (học nghề, ngoại khóa) đều đóng vai trò truyền kiến thức chung. Các thế hệ đi trước thiết lập hệ thống trường học, luật pháp và chính sách xã hội (y tế, an sinh hưu trí, bảo vệ trẻ em…) để bảo đảm công bằng cho mọi lứa tuổi. UNESCO ghi nhận rằng thế hệ hiện tại có “trách nhiệm đảm bảo nhu cầu và quyền lợi của các thế hệ hiện tại và tương lai được bảo vệ đầy đủ”. Quyền lợi này bao gồm cả văn hóa – tín ngưỡng: Điều 2 của Tuyên bố UNESCO nêu rõ cần bảo tồn “đa dạng văn hóa và tôn giáo” cho cả thế hệ hiện tại và tương lai. Nhờ đó, nền tảng xã hội thống nhất được các thế hệ chung tay vun đắp.
• Quan tâm chung về tương lai bền vững: Những vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, khủng hoảng môi trường, dịch bệnh ảnh hưởng đến mọi thế hệ. Việc người trẻ ngày nay thấy cuộc sống bị gián đoạn bởi thiên tai lũ lụt, hạn hán… và ý thức về biến đổi khí hậu càng tăng, khiến họ cùng chia sẻ quan ngại và hành động với các thế hệ khác. Trách nhiệm giữ gìn hành tinh theo Tuyên bố UNESCO cũng được nêu rõ: thế hệ hiện tại phải “để lại cho thế hệ tương lai một Trái Đất… không bị phá hủy”. Tinh thần này tạo thành một sợi dây kết nối chung trong xã hội – dù già hay trẻ đều cùng quan tâm đến môi trường và lợi ích chung của nhân loại.

Góc nhìn lãnh đạo – tổ chức

• Giá trị cốt lõi chung trong tổ chức: Nghiên cứu cho thấy bất kể tuổi tác, nhân viên ở các thế hệ đều chia sẻ những giá trị cơ bản như tận tụy, trung thành, cam kết xuất sắc đối với nơi làm việc. Đó là nền tảng để cả đội ngũ hợp lực. Trong tổ chức, tập trung vào các giá trị chung như giao tiếp hiệu quả, tinh thần đồng đội và giải pháp thực tế sẽ giúp mọi người cảm thấy được tôn trọng và phát huy năng lực của mình. Tín nhiệm và tôn trọng lẫn nhau cũng được xem là then chốt: lãnh đạo Forvis khẳng định “thế hệ không định nghĩa con người – điều quan trọng chính là niềm tin, sự tôn trọng, giao tiếp và làm việc chăm chỉ”. Khi lãnh đạo duy trì rõ ràng các giá trị này, các thế hệ sẽ thấy mình cùng hướng tới mục tiêu chung thay vì tập trung vào khác biệt tuổi tác.
• Giao tiếp và lắng nghe hiệu quả: Mỗi thế hệ có kiểu giao tiếp ưa thích khác nhau (ví dụ Gen Z thích công nghệ, biểu tượng cảm xúc, trong khi Boomers thường ưu tiên gặp mặt trực tiếp). Tuy nhiên, mục tiêu đều giống nhau: truyền đạt thông tin rõ ràng để thúc đẩy công việc. Các nhà quản lý cần khuyến khích lắng nghe chủ động và sử dụng cả kênh truyền thống lẫn kỹ thuật số (họp trực tiếp, email, chat nội bộ…) cho phù hợp. Chẳng hạn, thông điệp quan trọng có thể được nhắc lại qua cả cuộc họp mặt trực tuyến lẫn tin nhắn nội bộ. Cách tiếp cận “hybrid” này giúp các thành viên ở mọi độ tuổi dễ dàng tiếp nhận thông tin hơn.
• Lãnh đạo hòa nhập, lấy người làm trọng tâm: Người lãnh đạo giỏi sẽ xây dựng văn hóa bao trùm, khuyến khích đóng góp của mọi thế hệ. Họ thể hiện sự đồng cảm với nhu cầu cá nhân (ví dụ tạo điều kiện làm việc linh hoạt cho từng thế hệ), đồng thời tận dụng góc nhìn đa dạng để đổi mới. Chìa khóa ở đây là hỗ trợ và tin tưởng: khi người lao động cảm thấy mình được lắng nghe và đánh giá cao, họ sẽ cống hiến nhiều hơn. Ví dụ, lãnh đạo Fujitsu đánh giá cao Gen X vì họ chấp nhận “nhiều cách sống bình thường khác nhau” và hiểu giá trị của sự khác biệt cá nhân, qua đó làm phong phú môi trường làm việc cho mọi thế hệ.
• Cầu nối thế hệ qua kinh nghiệm và công nghệ: Trong nhiều tổ chức, thế hệ Gen X đóng vai trò cầu nối tự nhiên giữa Boomers và thế hệ trẻ. Neil Pickering (UKG) chia sẻ rằng Gen X vừa có kinh nghiệm quản lý thời kỳ chưa có Internet, vừa là người tiếp thu sớm công nghệ mới; nhờ vậy họ “có khả năng mang Millennials, Gen Z cùng kỹ năng của họ hòa nhập vào doanh nghiệp”. Nhờ đó, thế hệ trẻ được hỗ trợ về kỹ năng, trong khi lớp lãnh đạo lớn tuổi hiểu rõ hơn về tác động của công nghệ mới.
• Chương trình truyền thụ và học hỏi liên thế hệ: Nhiều công ty triển khai mentoring (hướng dẫn) để kết nối nhân viên các thế hệ. Cụ thể, mentoring ngược (reverse mentoring) cho phép nhân viên trẻ chia sẻ kỹ năng với người giàu kinh nghiệm. Đặc biệt, Chronus chỉ ra rằng mentoring ngược giúp “khai thác lợi thế từ sự khác biệt thế hệ” trong công ty và xây dựng mối quan hệ liên thế hệ bền vững. Ví dụ, thông qua mentoring ngược, lãnh đạo nắm được công nghệ mới nhất, còn nhân viên trẻ hiểu được tầm nhìn và chiến lược chung của tổ chức. Các hình thức đào tạo đa dạng (học nhóm, tự học, workshop hay e-learning) cũng được thiết kế cho phù hợp từng thế hệ, từ đó giảm thiểu khoảng cách văn hóa trong công việc.
• Đồng bộ giá trị – kỳ vọng: Tổ chức cần thu hẹp khoảng cách giữa những gì nó cung cấp và mong đợi của nhân viên. Theo khảo sát, khi doanh nghiệp tạo ra “giao thoa” lớn giữa giá trị tổ chức đem lại và kỳ vọng của nhân viên, thì hợp đồng tâm lý được củng cố: nhân sự muốn gắn bó lâu dài và nỗ lực nhiều hơn cho mục tiêu chung. Điều này đòi hỏi truyền thông minh bạch về tầm nhìn công ty, cũng như chính sách công bằng (lương thưởng, cơ hội thăng tiến) để mọi thế hệ đều cảm thấy được trân trọng và chia sẻ mục tiêu phát triển chung.

Góc nhìn phát triển quốc gia

• Trách nhiệm liên thế hệ của quốc gia: Ở tầm lãnh đạo quốc gia, những kế hoạch phát triển (kinh tế, xã hội, môi trường) luôn hướng đến cả lợi ích hiện tại và tương lai. Tuyên bố của UNESCO nêu rõ: thế hệ hiện tại phải “bảo đảm nhu cầu và lợi ích của cả thế hệ hiện tại lẫn tương lai được bảo vệ đầy đủ”, đồng thời xây dựng “những mối quan hệ công bằng và thúc đẩy đoàn kết liên thế hệ” để đảm bảo nhân loại trường tồn. Đổi lại, thế hệ trẻ có trách nhiệm giữ gìn thành quả và tiếp tục phát triển. Ví dụ, các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) cũng khuyến khích quốc gia hành động vì công bằng thế hệ (giảm nghèo, chống biến đổi khí hậu, phát triển giáo dục…). Chính phủ và cộng đồng cùng ghi nhận rằng phát triển bền vững là lợi ích chung: những chính sách bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tri thức hay chương trình giáo dục chất lượng cao đều xem xét đến tương lai của thế hệ con cháu. UNESCO còn khuyến cáo thế hệ ngày nay “phải để lại cho thế hệ sau Trái Đất không bị hủy hoại”, khuyến khích Việt Nam và thế giới cùng hành động vì tương lai.
• Chiến lược nhân lực và giáo dục: Một nền kinh tế phát triển cần lực lượng lao động nhiều thế hệ phối hợp. Nhà nước xây dựng hệ thống đào tạo liên tục, kết hợp giữa kinh nghiệm của người cao tuổi và sáng tạo của thanh niên. Ví dụ, Việt Nam đẩy mạnh giáo dục STEM và khởi nghiệp cho giới trẻ, trong khi cũng phát huy giá trị kinh nghiệm của các chuyên gia kì cựu. Các chương trình hợp tác, huấn luyện liên thế hệ (như lớp bồi dưỡng cán bộ, dự án hợp tác Việt – nước ngoài) giúp thế hệ kế tiếp nắm bắt kiến thức hiện đại mà vẫn gắn kết truyền thống. Đây là cơ chế nền tảng để giá trị khoa học – công nghệ mới đi cùng giá trị dân tộc và xã hội.
• Văn hóa – xã hội dân tộc: Giá trị cốt lõi của quốc gia (tự do – độc lập – hạnh phúc, đoàn kết, sáng tạo, công bằng…) phải được duy trì qua các thế hệ. Bác Hồ từng nhắc “dân ta có lòng thì việc gì cũng thành công” – điều này ngụ ý lòng yêu nước và tinh thần cộng đồng gắn kết mọi công dân, bất kể tuổi tác. Các bài học lịch sử (như phong trào cách mạng, đổi mới đất nước) được giảng dạy, là sợi dây nối quá khứ – tương lai. Mọi thế hệ cùng tự hào và trách nhiệm với sự nghiệp dân tộc, từ đó đảm bảo Việt Nam phát triển vững bền. Khủng hoảng niềm tin như vừa qua (vào chính trị, truyền thông…) nhấn mạnh thêm nhu cầu minh bạch và đối thoại liên thế hệ: chỉ khi mỗi thế hệ thấy tiếng nói của mình được lắng nghe, họ mới tin tưởng cộng đồng chung.

Góc nhìn văn hóa

• Cầu nối di sản văn hóa: Văn hóa dân tộc là sợi dây liên kết tự nhiên. Ngôn ngữ, phong tục, nghệ thuật truyền thống (ca trù, đờn ca tài tử, múa rối, lễ hội) được cả ông bà và thanh niên yêu thích, qua đó gắn kết các thế hệ. UNESCO nhìn nhận rằng bảo vệ di sản văn hóa không chỉ là giữ gìn hiện vật, mà còn là bảo tồn “những điệu múa, âm nhạc, câu chuyện dân gian” được truyền qua các thế hệ. Ví dụ, UNESCO tổ chức Ngày Di sản Văn hóa phi vật thể (17/10) để kêu gọi cộng đồng chung tay gìn giữ truyền thống và truyền đạt cho con cháu.
• Giáo dục – sáng tạo di sản mới: Để văn hóa không bị mai một, cần liên tục đổi mới và lôi kéo giới trẻ. UNESCO ưu tiên kết nối thanh niên vào công tác gìn giữ di sản: khuyến khích họ ghi chép, học hỏi các nghề truyền thống để truyền lại cho thế hệ kế tiếp. Thay vì chỉ bảo tồn nguyên vẹn, các giá trị văn hóa luôn được làm mới – ví dụ nghệ nhân vừa biểu diễn di sản, vừa hướng dẫn hoặc sáng tác sáng tạo để thu hút tuổi trẻ. Nhờ đó, văn hóa dân tộc vừa vẫn “đậm đà bản sắc”, vừa trở nên gần gũi hơn với thế hệ mới, tạo thành cầu nối vững chắc.
• Ảnh hưởng toàn cầu và công nghệ: Toàn cầu hóa và internet cho phép tiếp nhận ý tưởng và văn hóa từ khắp nơi, cả tích cực lẫn thử thách. Một nghiên cứu cho thấy sự bùng nổ Internet và di động đã “tạo điều kiện cho giao lưu xuyên văn hóa, dẫn đến đan xen các giá trị và thực hành văn hóa trên toàn cầu”. Điều này nghĩa là thế hệ trẻ và lớn tuổi cùng chia sẻ thế giới quan mở rộng: họ dễ dàng tiếp cận phong cách sống quốc tế, nhưng đồng thời có cơ hội đưa giá trị dân tộc ra thế giới. Ví dụ, nhiều lớp dạy nhạc truyền thống hay lưu trữ kỹ thuật số đã được lập ra nhằm thu hút thanh niên vào bảo tồn di sản. Công nghệ số vì vậy trở thành công cụ lan truyền và củng cố văn hóa – chỉ cần áp dụng khôn khéo để giảm thiểu “khoảng cách số” và tránh làm mất bản sắc cội nguồn.
• Những giá trị dân tộc chung: Cuối cùng, văn hóa dân tộc vốn có nhiều giá trị phổ quát: tình thương, lòng nhân ái, hiếu học, chăm chỉ, trung thực… Các giá trị này không phân biệt tuổi tác và xuyên suốt trong lịch sử. Những câu tục ngữ cổ như “uống nước nhớ nguồn” hay “công cha, nghĩa mẹ” nhắc các thế hệ trẻ luôn biết ơn người đi trước. Chính sự kế thừa và tôn trọng lẫn nhau này tạo nên môi trường văn hóa lành mạnh, nơi mọi người – dù là Baby Boomer hay Gen Z – đều được khích lệ hành xử theo truyền thống đạo đức chung.

Dù đứng ở góc độ nào, chúng ta thấy rằng niềm tin, tôn trọng, giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm và giá trị chung là những sợi dây thiết yếu nối kết các thế hệ. Cơ chế như mentorship liên thế hệ, chính sách phát triển nhân lực và giáo dục bền vững, cùng sự tôn vinh văn hóa chung… chính là những bàn đạp giúp cộng đồng tiến bộ liên tục. Trong thời đại toàn cầu hóa và chuyển đổi số, cách tiếp cận hòa nhập – linh hoạt về công nghệ lẫn văn hóa – sẽ giúp tăng cường sự đồng thuận liên thế hệ, từ đó đảm bảo sự nối tiếp và phát triển bền vững cho xã hội, tổ chức và quốc gia.

Ví dụ, Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Tổng điểm 3 môn theo tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh) của tôi là 22,5. Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố Bách Phân vị giữa các môn (theo Công văn 4222/BGDĐT-GDĐH). Kết quả cho thấy, Tôi thuộc top 14,00% của tổ hợp A01 và Điểm tương ứng của các tổ hợp khác là : A00: 23,75 | A01: 22,50 | B00: 22,50 | C00: 25,25 | C01: 23,75 | D01: 22,00 | D07: 22,00.

Tham khảo Công cụ quy đổi điểm thi giữa các tổ hợp theo bách phân vị nhanh nhất

Nguồn Trường Đại học Tân Tạo

Trở lại với ví dụ ở đầu bài, hoặc bạn có thể sử dụng công cụ của TTU để tự tính thứ hạng của mình. Ở đây Khang muốn dùng kết quả “Top 14%” và “Bách phân vị thứ 86” để làm rõ một số nội dung có thể khó hiểu với người mới tiếp cận.

Đầu tiên, sở dĩ công cụ trên tính toán được là dựa vào Phụ lục II nguồn dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố Bách Phân vị giữa các môn (theo Công văn 4222/BGDĐT-GDĐH). Con số “Bách phân vị 86” được xác định bằng cách đối chiếu trực tiếp điểm số của bạn (22,50 ở tổ hợp A01) với bảng dữ liệu đã được Bộ GDĐT công bố.

Giải mã “Thuộc Top 14%”: Mối liên hệ giữa Bách phân vị và “Top %”

Hai khái niệm này là hai mặt của cùng một vấn đề, liên kết với nhau qua một công thức đơn giản:

Thứ hạng Top (%) = 100% – Bách phân vị (%)

Áp dụng vào trường hợp này:

• Bạn ở bách phân vị thứ 86.
• Thứ hạng Top của bạn = 100% – 86% = 14%.

Vậy, kết luận “Thuộc top 14,00% của tổ hợp A01” là một cách diễn giải hoàn toàn chính xác từ số liệu bách phân vị thứ 86 của Bộ GDĐT. Nó có nghĩa là: Thành tích của bạn cao hơn hoặc bằng 86% tổng số thí sinh thi tổ hợp A01, và bạn nằm trong nhóm 14% thí sinh có điểm cao nhất.

Tại sao điểm các tổ hợp lại chênh lệch?

Bảng số liệu trên chính là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy độ khó và phổ điểm của các tổ hợp là khác nhau.

• Cùng một thứ hạng (bách phân vị 86 – Top 14%), nhưng ở mỗi “sân chơi” (tổ hợp môn), cái giá (điểm số) để đạt được thứ hạng đó là khác nhau.
• Với khối C00: Phổ điểm chung rất cao. Vì vậy, bạn cần tới 25,25 điểm mới có thể vượt qua 86% thí sinh khác để lọt vào Top 14%.
• Với khối A01: Mức độ cạnh tranh và phổ điểm ở mức trung bình. Bạn cần 22,50 điểm để đạt được thứ hạng này.
• Với khối D01: Có thể thấy phổ điểm chung thấp hơn. Chỉ cần 22,00 điểm là bạn đã đạt được thứ hạng tương đương.

Tại sao điểm tương ứng của C00 lại cao hơn (25,25)?

Khối C00 (Văn – Sử – Địa) là một tổ hợp có phổ điểm cao và ít phân hóa, nghĩa là:

• Nhiều thí sinh đạt điểm cao
• Ít người bị điểm thấp

Vì vậy, muốn nằm trong top 14% điểm cao nhất, bạn phải cạnh tranh với rất nhiều thí sinh giỏi, và cần đạt tới 25,25 điểm mới lọt vào nhóm bách phân vị 86.

Tại sao điểm tương ứng của D01 lại thấp hơn (22,00)?

Khối D01 (Toán – Văn – Anh) có phân bố điểm thấp hơn. Điều này thường xảy ra do:

• Môn tiếng Anh phân hóa mạnh, nhiều thí sinh bị điểm thấp
• Tổng thể điểm trung bình toàn khối thấp hơn C00

Do đó, chỉ cần đạt 22,00 điểm đã đủ để lọt vào top 14% của D01.

Tại sao 22,5 điểm khối A01 có giá trị cao hơn so với C00?

Cùng một mức điểm – 22,5 điểm – nhưng:

Nói cách khác:

• 22,5 điểm A01 giúp bạn nằm trong top 14%
• Trong khi 22,5 điểm C00 chỉ nằm ở top khoảng 33,29% — tức là bạn chỉ vượt qua 66,71% thí sinh trong tổ hợp C00.

Điểm 22,5 rơi vào giữa bách phân vị 66–67, tức là top ~33,5%

22,5 điểm A01 “giá trị” hơn 22,5 điểm C00 — vì ít người đạt mức đó hơn, tức là bạn đang ở vị trí cao hơn trong nhóm dự thi A01.

Giống như một “Cuộc thi chạy”

Hãy tưởng tượng có cuộc thi chạy diễn ra cùng lúc với các đường đua với địa hình và độ khó không giống nhau:

1. Đường đua A01
2. Đường đua C00
3. Đường đua D01

Thứ hạng của bạn: Bạn là một vận động viên giỏi, chạy nhanh hơn 86% số người tham gia.

Đường đua A01 (độ khó chuẩn): Để đạt được thứ hạng này, bạn cần đạt “điểm thành tích” là 22,50.

Đường đua C00 (đường đua dễ, nhiều người đạt thành tích cao): Ở đây, để vượt qua 86% người khác, “điểm thành tích” của bạn phải lên tới 25,25.

Đường đua D01 (đường đua khó, nhiều người đạt thành tích thấp): Ở đường đua này, chỉ cần “điểm thành tích” là 22,00, bạn đã có thể xuất sắc vượt qua 86% đối thủ.

“Nhàn cư vi bất thiện” bạn hiểu nghĩa của câu này là gì?

Từ một công cụ A.I, trong một phân tích đã giải thích ý nghĩa của câu nói trên SAI NGHIÊM TRỌNG (Phủ định hoàn toàn ý nghĩa của câu nói)

Nhưng rất may là ở một công cụ khác thì nghĩa của câu “Nhàn cư vi bất thiện” đã được giải thích và cung cấp đúng

“Nhàn cư vi bất thiện” mang ý nghĩa rằng khi nhàn rỗi, không có việc gì làm, con người dễ sa ngã, làm những việc không tốt, gây hại cho bản thân và xã hội. Câu này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của lao động, làm việc chăm chỉ để tránh xa những thói hư tật xấu. 

Nhờ bạn giải thích câu hỏi tư duy logics

🍀 Ưu điểm: Lúc này bạn đã rất tốt rồi, chỉ cần screenshot màn hình dán vào hộp chat là bạn đã đọc hiểu được câu hỏi

🫸 Nhược điểm: Mình cần phải tỉnh táo, có tư duy phản biện của chính mình. Chứ không là bị bạn “thử thách” á

Chi tiết cuộc trò chuyện ở đây!

Còn nữa, sẽ tiếp tục cập nhật