Tiền không mua được gì – xã hội thị trường hay là kinh tế thị trường
Giới thiệu về Thị trường và Đạo đức
Có những thứ không thể mua được bằng tiền. Nhưng vào thời đại này, con số đó không nhiều. Ví dụ, một số biểu hiện và ngành nghề sau:
- Nâng cấp phòng giam 82$/đêm;
- phí làn đường ưu tiên giờ cao điểm;
- Số điện thoại Bác sĩ riêng;
- Quyền phát thải Carbon;
- Cho con nhập học một trường Đại học nổi tiếng;
- Cho thuê bộ phận trên cơ thể để quảng cáo;
- Xếp hàng giữ chỗ hộ;
- Thử nghiệm thuốc mới;
- Lối đi ưu tiên trong sân bay và Khu vui chơi;
- Dịch vụ chuyển phát nhanh;
- Đầu cơ vé khám bệnh;
- Quyền đặt tên công trình;
- Bán chữ ký;….
Ba mươi năm trước (1982), việc sử dụng thị trường để phân bổ các dịch vụ liên quan đến Y tế, giáo dục, an ninh quốc phòng, công lý, bảo vệ môi trường, giải trí, sinh con, và các hàng hóa xã hội khác là điều chưa ai nghe đến. Giờ đây, chúng ta cho rằng hầu hết những hiện tượng này là hiển nhiên.
Nếu mọi thứ tốt đẹp đều có thể mua bán được thì tiền sẽ tạo ra mọi sự khác biệt trên đời này. Dĩ nhiên, không ai nhất trí được với nhau giá trị nào đáng quan tâm, giá trị nào không và tại sao. Vì vậy, để xác định xem cái gì nên và không nên mua bán bằng tiền, chúng ta phải xác định được những giá trị nào chi phối các lĩnh vực khác nhau trong đời sống cá nhân và xã hội.
Khi quyết định những hành vi, sự vật nào được phép mua bán, chúng ta đang ngầm cho rằng chúng phù hợp với vai trò hàng hóa – tức là công cụ sinh lợi và đáp ứng nhu cầu sử dụng. Có những điều tốt đẹp trong cuộc sống sẽ bị xói mòn, bị hư hỏng nếu chúng bị coi là hàng hóa. ví dụ:
- Chế độ nô lệ coi con người là hàng hóa là sai trái vì mỗi người đề có phẩm giá và đáng được tôn trọng chứ không thể coi là vật để sở hữu hay một công cụ để sử dụng;
- Chúng ta không cho phép mua bán trẻ em ngay cả khi người mua đối xử tốt với những đứa trẻ. Vì việc cho phép sẽ hình thành thị trường trẻ em, khiến xã hội đánh giá sai về giá trị của các em nhỏ – là đối tượng của tình yêu, sự quan tâm;
- Không thể coi nghĩa vụ công dân là tài sản của cá nhân mỗi người mà phải coi đó là trách nhiệm đối với xã hội;
| Kinh tế thị trường | Xã hội thị trường |
| Nền kinh tế thị trường là một công cụ đáng giá và hiệu quả, giúp chúng ta tổ chức được hoạt động sản xuất | Xã hội thị trường là một phương thức sống mà trong đó, các giá trị thị trường thâm nhập vào mọi ngóc ngách của cuộc sống con người |
– Dòng chảy đạo đức và tinh thần công dân trong các cuộc tranh luận chung đã cạn kiệt. Một trong những nhược điểm của xã hội theo định hướng thị trường là nó làm cho các giá trị đạo đức bị mất dần đi.
– Quy luật xếp hàng – “đến trước được phục vụ trước” không còn, thay vào đó là quy luật của thị trường – “tiền nào của đó”
Ví dụ: Tình huống quy luật thị trường và quy luật xếp hàng (Tấm vé xem hòa nhạc miễn phí)
| Tôn trọng tự do cá nhân (Theo trường phái tự do) | Tối đa hóa phúc lợi xã hội (Theo tư tưởng vị lợi, kinh tế thị trường) |
| Con người có quyền tự do mua bán bất cứ thứ gì họ muốn, khi không ảnh hưởng đến quyền lợi của người khác (Đầu cơ, mại dâm,…) | Cho rằng hoạt động trao đổi trên thị trường khiến người mua và người bán có lợi như nhau, và phúc lợi của xã hội từ đó sẽ tăng lên. Đây là cái mà các nhà kinh tế học muốn nói khi họ phát biểu rằng: Thị trường tự do luôn phân bổ hàng hóa một cách hiệu quả nhất. |
Hai nguyên lý của niềm tin thị trường – Arrow
– Các nhà kinh tế học thường hiển nhiên cho rằng thị trường sẽ làm tăng lựa chọn của một cá nhân
– Không muốn sử dụng bừa bãi nguồn tài nguyên vị tha (Hành động hiến máu) vốn đã rất khan hiếm.
Mức sẵn lòng chi trả hay mức sẵn lòng chờ đợi tốt hơn?
Thị trường phân bổ hàng hóa dựa trên khả năng và mức sẵn lòng chi trả.
- Mức sẵn lòng chi trả cho một hàng hóa không cho thấy ai là người đánh giá hàng hóa ấy cao nhất. Những người đánh giá hàng hóa cao nhất có thể không đủ tiền để mua hàng hóa đó.
Việc xếp hàng dẫn đến hàng hóa được phân bổ dựa trên khả năng và mức sẵn lòng chờ đợi.
Và không có lý do gì cho rằng mức sẵn lòng chi trả cho hàng hóa là tiêu chí tốt hơn mức sẵn lòng chờ đợi.
Thị trường và xếp hàng đều không phải những cách duy nhất để phân bổ hàng hóa. Một số hàng hóa được phân bổ theo công trạng, mốt số khác được phân bổ theo nhu cầu, và có những loại lại thông qua ngẫu nhiên hoặc may mắn.
Một khoản tiền là tiền phạt hay là tiền phí?
Để biết một khoản tiền phải nộp là phạt hay phí, chúng ta cần xác định được tổ chức xã hội ta đang tìm hiểu thu tiền với mục đích gì và những chuẩn mực cần được áp dụng. Ví dụ:
- Nếu thư viện phạt tiền trả sách muộn. Đó là vì mục đích của họ là tổ chức, sắp xếp việc chia sẻ sách miễn phí cho cộng đồng. Vì vậy, nếu tôi quay lại thư viện với cuốn sách mình mượn đã quá hạn chưa trả thì đúng là tôi sẽ cảm thấy có lỗi.
- Nhưng cửa hàng băng đĩa là cơ sở kinh doanh. Nên nếu tôi giữ một đĩa phim lâu hơn bình thường và trả tiền cho thời gian quá hạn thì tôi phải được coi là khách hàng tốt chứ không phải xấu
- Một khi nghĩa vụ đón con đúng giờ đã bị xói mòn bởi công cụ bằng tiền thì thật khó tìm lại được ý thức trách nhiệm ban đầu.
Xói mòn tinh thần cùng hy sinh và coi thiên nhiên là công cụ
Hành vi tham nhũng ý nghĩa, mục đích của ngoại lệ dành riêng cho một cộng đồng cá biệt. Thị trường càng vươn tới nhiều khía cạnh phi kinh tế của đời sống thì nó càng vướng mắc vào nhiều vấn đề đạo đức.
Tuy Không hủy hoại (Mua lời xin lỗi, Mua lời phát biểu chúc mừng) nhưng lại làm giá trị của chúng bị suy giảm. Lý do chúng bị suy giảm có liên quan đến lý do tại sao tiền không mua được tình bạn: Tình bạn và những hành vi xã hội giúp duy trì tình bạn được xây đắp nên bởi một số chuẩn mực, thái độ, giá trị nhất định. Biến chúng thành hàng hóa tức là làm mất đi những chuẩn mực như sự cảm thông, sự hào phóng, sự quan tâm, sự chu đáo; thay vào đó là các giá trị thị trường
Những từ ngữ tôn vinh, làm lu mờ sự khác biệt giữa một tấm bằng danh dự và một tấm bằng đi mua. (_Chúng tôi thường trao bằng danh dự cho các nhà khoa học, các nghệ sỹ vì thành tựu của họ. Nhưng chúng tôi trao cho ngài tấm bằng này để bày tỏ sự biết ơn vì ngài đã đóng góp 10 triệu dollar để chúng tôi xây thư viện mới_).
Ý tưởng bán quyền nhập học đại học cho các nhà tài trợ giàu có gặp phải hai lập luận phản đối: Thứ nhất, là vấn đề công bằng, bất công xã hội; thứ hai là vấn đề tham nhũng liên quan đến tính liêm chính của tổ chức.
Bán Máu – Nhà xã hội học người Anh Richard Titmuss
– Thị trường máu chỉ khai thác người nghèo – người cần tiền, dẫn tới xuất hiện tầng lớp mới đó là “những người có khả năng bán nhiều màu”
– Biến máu thành hàng hóa trên thị trường làm xói mòn nhận thức của người dân về nghĩa vụ hiến máu.
– Làm mất đi ý nghĩa của hành động đi hiến máu.
Đôi khi trả tiền để khuyến khích một hành vi lại khiến hành vi ấy ít xuất hiện hơn (Bãi rác thải hạt nhân, ngày quyên góp và đón con muộn)
Nếu bạn muốn dùng tiền để khuyến khích, tạo động cơ cho người khác, bạn nên “trả tiền cho đủ, hoặc đừng trả gì hết”
Từ quan điểm kinh tế, Các chuẩn mực xã hội như đạo đức công dân hay tinh thần vì cộng đồng đều là những thỏa thuận vĩ đại. Chúng khuyến khích những hành vi có lợi cho xã hội mà nếu dùng tiền thì sẽ rất tốn kém
Động cơ bên trong (như niềm tin đạo đức hoặc lòng yêu thích công việc) và động cơ bên ngoài (tiền hoặc các phần thưởng hữu hình khác). Khi con người tham gia vào một công việc mà họ cho là đáng làm thì việc trả tiền có thể làm giảm động lực làm việc của họ vì tiền sẽ làm xói mòn hoặc “lấn át” lòng yêu thích hoặc niềm tin mà họ dành cho công việc đó.
Đạo đức là cái mà chúng ta phải nuôi dưỡng bằng cách thực hành nó: “Chúng ta sẽ trở nên công bằng nếu luôn làm điều công bằng, sẽ chừng mực nếu luôn làm việc chừng mực, sẽ can đảm nếu luôn hành động can đảm”
Aristotle từng nói
Ranh giới giữa Bảo hiểm, đầu tư và cá cược
Với bảo hiểm tính mạng, công ty bán bảo hiểm cho tôi đang đánh cược và sự sống chứ không phải cái chết của tôi. Tôi càng sống lâu, công ty bảo hiểm càng kiếm được nhiều tiền. Còn với hợp đồng bánh thánh, quyền lợi tài chính lại đi theo hướng ngược lại (Càng chết sớm càng tốt)
Nghề mai táng sống nhờ cái chết của đồng loại, nhưng anh ta không cần phải hy vọng một người cụ thể sẽ chết sớm, mà ai chết lúc nào cũng được.
Khi mục tiêu xã hội bị mất đi hoặc trở nên mờ nhạt, ranh giới mong manh giữa bảo hiểm, đầu tư và cá cược sẽ bị xóa nhòa
Nếu hợp đồng bảo hiểm tính mạng của một người không đem lại cho người được bảo hiểm quyền lợi gì thì hợp đồng đó thuần túy là công cụ cá cược, khiến người được bảo hiểm gặp bất lợi tồi tệ khi chết.
Thị trường Sống và Chết
Hợp đồng bảo hiểm tính mạng do công ty hưởng lợi (COLI): từ 1980 cho phép các công ty được mua bảo hiểm tính mạng cho mọi nhân viên từ tổng giám đốc đến nhân viên văn thư
Michael Rice, 48 tuổi, là trợ lý giám đốc một cửa hàng Walmart ở Tilton, bang New Hampshire. Một hôm, khi ông đang giúp khách mang một chiếc ti vi lên ô tô thì bị đột quỵ. Một tuần sau ông qua đời. Công ty bảo hiểm nhân thọ bồi thường cho cái chết của ông 300.000 dollar. Nhưng số tiền ấy lại không thuộc về vợ và hai con ông. Nó thuộc về Walmart – công ty đã mua bảo hiểm tính mạng cho Rice và đưa tên công ty vào mục người thụ hưởng. Khi người vợ góa của ông là Vicki Rice biết số tiền Walmart được hưởng, bà hết sức tức giận. Tại sao công ty lại được hưởng lợi từ cái chết của chồng bà? Ông đã làm việc vất vả vì công ty, đôi khi tới 80 giờ một tuần. “Họ bóc lột Mike”, bà nói, “rồi họ bỏ đi với 300.000 dollar sao? Thật vô đạo đức”.
Theo bà Rice, cả hai vợ chồng bà đều không biết Walmart đã mua bảo hiểm tính mạng cho ông chồng. Khi biết điều đó, bà đã kiện Walmart ra tòa án liên bang, cho rằng tiền bồi thường phải thuộc về gia đình bà chứ không phải công ty. Luật sư của bà lập luận rằng các công ty không nên kiếm lời từ cái chết của nhân viên. “Thật vô cùng tồi tệ khi một công ty khổng lồ như Walmart lại đánh cược vào tính mạng của nhân viên”. Một phát ngôn viên của Walmart cho biết công ty này mua bảo hiểm tính mạng cho hàng trăm nghìn nhân viên của họ - không chỉ cho trợ lý giám đốc mà còn cho cả công nhân bảo dưỡng bình thường. Nhưng ông phủ nhận việc Walmart kiếm lời từ cái chết của nhân viên. “Quan điểm của chúng tôi là không phải chúng tôi kiếm lời từ cái chết của nhân viên”, ông ta nói. “Chúng tôi đã đầu tư rất nhiều vào nhân viên” và sẽ chẳng được lợi gì “nếu họ vẫn sống”. Với trường hợp Michael Rice, phát ngôn viên của Walmart cho rằng số tiền đền bù bảo hiểm không phải một khoản từ trên trời rơi xuống mà là để bù đắp cho chi phí đào tạo Rice cũng như tìm người thay thế ông. “Ông ấy đã được đào tạo không ít và có những kinh nghiệm mà chúng tôi không thể kiếm được ở người khác nếu không bỏ chi phí”.
Kể cả khi người lao động đồng ý mua bảo hiểm (COLI) thì vẫn có điều gì đó không ổn về mặt đạo đức. Một phần là thái độ của công ty đối với người lao động (NLĐ) thể hiện trong hợp đồng bảo hiểm. Tạo ra tình thế trong đó NLĐ lúc chết có giá trị hơn lúc sống là hành động coi họ như đồ vật, biến họ thành hàng hóa để giao dịch trong hợp đồng tương lai chứ không phải những NLĐ mà giá trị của họ đối với công ty nằm ở công việc họ làm. COLI đã bóp méo mục đích của bảo hiểm tính mạng từ một biện pháp đảm bảo an toàn tài chính cho gia đình trở thành công cụ để các doanh nghiệp được ưu đãi thuế
Rất ít người lao động biết rằng công ty đã mua tính mạng của họ. Ở một số bang các công ty thậm chí còn được mua bảo hiểm tính mạng cho con cái, bạn đời nhân viên của họ và nhận tiền bồi thường. – Một phát ngôn viên của Key Corp, một công ty dịch vụ tài chính đã nói thẳng: “Người lao động không trả phí bảo hiểm nên chẳng có lý do gì phải thảo luận chi tiết hợp đồng bảo hiểm với họ”
Áp dụng cơ chế thị trường thế này hay thế kia sẽ cải thiện hay làm hư hỏng loại hàng hóa đang được trao đổi?
Chúng ta phải tranh luận về ý nghĩa của mỗi hành động, mỗi sự vật và những điều tốt đẹp hàm chứa trong đó. Và trong từng tình huống, chúng ta phải đặt câu hỏi: Liệu thương mại hóa mỗi hành động, mỗi sự vật ấy có làm xói mòn nó không?
80% học liệu do các công ty tài trợ đều thiên vị cho sản phẩm của mình
Quảng cáo khuyến khích con người ham muốn vật chất và thỏa mãn ham muốn đó. Còn giáo dục khuyến khích con người tự xem lại ham muốn của mình để biết nên kiềm chế hay phát triển nó. Mục tiêu của quảng cáo là tìm thêm người tiêu dùng; mục tiêu của trường công là nuôi dưỡng, trau dồi công dân
Dân chủ không đòi hỏi xã hội phải công bằng tuyệt đối, nhưng vẫn cần các công dân chia sẻ cách sống với nhau. Điều quan trọng là người dân có trình độ khác nhau, vị trí xã hội khác nhau vẫn có thể gặp gỡ nhau, va chạm, cạnh tranh với nhau trong mọi hoạt động của đời sống hằng ngày. Nhờ vậy, chúng ta mới học được cách thỏa hiệp và tôn trọng sự khác biệt, và biết cách quan tâm đến lợi ích chung.
Thể thao chuyên nghiệp, từng là phương thuốc chữa chứng bệnh phân biệt giai cấp, nhưng giờ lại làm sự phân biệt trở nên trầm trọng hơn
Sách giáo trình dịch “Kinh tế vi mô” của tác giả N. Gregory Mankiw – Bản scan Full HD bản đẹp
Các khái niệm trong sách được định nghĩa rất rõ ràng, dễ nắm bắt, dễ hiểu, có tóm tắt các chương tạo điều kiện tốt nhất cho việc ôn tập. Các ví dụ…
Tiền Không Mua Được Gì là một quyển sách hay, giá cả hợp lý, rất dễ đọc. Các bạn có thể mua sách tại đây để ủng hộ tác giả – nhà xuất bản và tmkhang.work bằng cách click vào liên kết mua hàng bên dưới
10 điều cần biết về bộ Não con người – Mozaik education
Có bao nhiêu tế bào thần kinh trong não người?
Bộ não con người chứa khoảng 14 tỷ tế bào thần kinh (tế bào thần kinh), giao tiếp với nhau thông qua các sợi thần kinh, được gọi là sợi trục.
Bộ não là một cơ quan cực kỳ phức tạp. Cùng với hệ thống nội tiết, nó đảm bảo hoạt động bình thường của cơ thể trong những hoàn cảnh thay đổi bằng cách điều chỉnh các quá trình của nó.
Bộ não người nặng bao nhiêu?
Ở người lớn, khối lượng trung bình của não là khoảng 1300 gram. Điều này chỉ chiếm 2% tổng khối lượng cơ thể, trong khi não sử dụng tới 20% năng lượng của cơ thể.
Não cần glucose để hoạt động bình thường. Khi não của bạn đang làm việc chăm chỉ, chẳng hạn như khi học tập, sáng tạo hoặc cố gắng hiểu hoặc giải quyết vấn đề, hãy bổ sung một số viên glucose.
Điều gì bảo vệ não?
Vì não là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể con người nên nó phải được bảo vệ cực kỳ tốt.
Não nằm trong khoang sọ. Ngoài xương sọ, nó được bảo vệ bởi 3 lớp màng gọi là màng não. Không gian xung quanh não và tâm thất trong não chứa đầy một chất lỏng, gọi là dịch não tủy, giúp bảo vệ não tốt hơn. Dịch não tủy rất giàu chất dinh dưỡng.
Các bộ phận của não là gì?
1. Đại não (cerebrum): Đây là phần phát triển nhất của não. Nó là trung tâm của các chức năng phức tạp nhất, chẳng hạn như điều phối lời nói và chuyển động, tư duy logic, trí nhớ và những cảm xúc nhất định. Nó được chia thành hai bán cầu. Lớp ngoài của nó được gọi là vỏ não (còn được gọi là chất xám). Chất trắng được tìm thấy bên dưới lớp này.
2. Tiểu não (Cerebellum): Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc phối hợp các phong trào.
3. Thân não (Brain stem):
Hành tủy: Chứa trung tâm hô hấp.
Cầu não: Nó nằm giữa não giữa và hành não.
Mesencephalon: Nó nằm ở trung tâm của não. Nó chịu trách nhiệm kiểm soát chuyển động của nhãn cầu và kích thước của đồng tử.
4. Vùng dưới đồi và tuyến yên (Hypothalamus and pituitary gland)
5. Não thất (ventricles): Não thất bên trái, não thất bên phải, não thất thứ ba và não thất thứ tư
6. Đồi thụy (thalamus)
7. Nhân bèo (lentiform nucleus)
8. Nhân đuôi (caudate nucleus)
9. Hạch hạnh nhân (amygdala)
Diencephalon nằm giữa vỏ não và phần trên của não:
đồi thị: Nó bao gồm hai phần hình trứng. Nó hoạt động như trung tâm chuyển tiếp của các xung cảm giác, ngoại trừ các xung khứu giác. Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành những cảm xúc nhất định và điều hòa giấc ngủ.
vùng dưới đồi: Là trung tâm của hệ nội tiết; nó đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các chức năng thực vật nhất định, chẳng hạn như đói, no, khát và nhiệt độ cơ thể.
Tuyến yên, tuyến não thùy
– Tế bào tuyến sinh dục: Chúng được điều tiết bởi các hormone của các tế bào thần kinh nội tiết nhỏ của vùng dưới đồi. Chúng tiết ra các hormone điều tiết các tế bào tiết hormone khác;
– Thùy trước của tuyến yên: Các tế bào thần kinh nội tiết của nó tiết ra hormone điều tiết các tuyến nội tiết khác. Việc tiết hormone của nó được điều tiết bởi các hormone do vùng dưới đồi tiết ra;
– Các tế bào thần kinh nội tiết lớn: Các tế bào thần kinh nội tiết trong vùng dưới đồi. Chúng tiết ra các hormone đi tới thùy trước của tuyến yên rồi đi vào máu. Chúng tiết hormone oxytocin và ADH;
– Vùng dưới đồi: Một phần của não trung gian, trung tâm của hệ nội tiết tố. Nó chứa các tế bào thần kinh nội tiết tiết ra hormone điều tiết tuyến yên;
– Các tế bào thần kinh nội tiết nhỏ: Các tế bào thần kinh nội tiết trong vùng dưới đồi. Chúng tiết ra hormone đi tới thùy trước của tuyến yên và điều tiết các tế bào tiết hormone khác ở đây;
– Thùy sau của tuyến yên: Oxytocin và ADH được tiết ra bởi các tế bào thần kinh nội tiết lớn được lưu trữ ở đây trước khi đi vào máu;
Các thùy
TSH: Nó kích thích tiết hormone triiodothyronine và hormone thyroxine trong tuyến giáp
ACTH: Nó kích thích tiết hormone chuyển hóa cacbohydrat và hormone tình dục ở vỏ thượng thận
Hormone tăng trưởng: Nó kích thích sự phát triển của xương và cơ bắp. Khi thiếu hụt nó, ta sẽ mắc chứng lùn theo tỉ lệ, còn khi có quá nhiều nó, ta mắc chứng khổng lồ, hoặc bệnh to cực ở người lớn. Bệnh to cực gây ảnh hưởng đến sự phát triển của lưỡi, tay, mũi và tai.
FSH, LH: Hormone kích thích nan trứng (FSH) và hormone kích thích hoàng thể (LH). Chúng được đặt tên theo vai trò của chúng trong cơ thể nữ giới, nhưng chúng cũng kiểm soát các chức năng sinh dục trong cơ thể nam giới.
Prolactin: Nó kích thích các tuyến vú cho sữa.
ADH: Còn được gọi là hormone giản niệu. Nó làm giảm tăng sự hấp thụ nước ở thận, làm giảm lượng nước tiểu.
Oxytocin: Nó kích thích sự co thắt của các cơ trơn khi sinh nở và cho con bú, đóng vai trò quan trọng trong một số cảm xúc và hành vi xã hội nhất định.
Vỏ não là gì?
Lớp ngoài cùng của não là vỏ đại não hay còn gọi là chất xám, chỉ dày 2–4 mm.
Bề mặt của nó có các đường gờ (gyrus, pl. gyri) và các rãnh (sulcus, pl. sulci). Nó kiểm soát cảm xúc, chuyển động, giấc ngủ, sự tỉnh táo, ý thức, lời nói, ngôn ngữ, suy nghĩ, hiểu biết, học tập, trí nhớ và hành vi.
Có những khoang nào trong não?
Có bốn khoang bên trong não. Những khoang này, được gọi là não thất, chứa đầy dịch não tủy.
Phần nào của não kiểm soát cảm xúc?
Hệ thống limbic là một nhóm các cấu trúc liên kết nằm sâu trong não bộ, có nhiệm vụ kiểm soát cảm xúc và hành vi của con người
Hệ thống limbic bao gồm các phần của vỏ não và một số vùng dưới vỏ não. Nó là trung tâm điều tiết cảm xúc, động lực và các chức năng thực vật; nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành ký ức.
Bản dịch từ Google – không phải phát biểu chuyên môn
Nó có thể được chia thành một mạch bên ngoài và một mạch bên trong.
Mạch bên trong không thể thiếu trong việc lưu trữ dấu vết bộ nhớ. Một phần của mạch này là hạch hạnh nhân, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hành vi hung hăng, sợ hãi, hành vi tình dục và bản sắc tình dục. Nếu nó bị tổn thương nghiêm trọng, nó có thể gây ra nỗi sợ hãi, làm giảm đáng kể cơ hội sống sót. Sự kích thích hạch hạnh nhân ở động vật gây ra các cơn thịnh nộ và gia tăng hoạt động tình dục và gây hấn.
Tổn thương vùng hải mã có thể dẫn đến mất khả năng lưu trữ thông tin mới vào trí nhớ dài hạn (trong khi không làm mất đi những ký ức được hình thành trước khi bị thương). Vùng này chịu trách nhiệm di chuyển dấu vết bộ nhớ từ bộ nhớ ngắn hạn sang bộ nhớ dài hạn. Thông tin được vận chuyển từ vùng hải mã đến vùng dưới đồi bằng một bó sợi trục gọi là fornix trong não. Vùng dưới đồi đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối cân bằng nội môi, tức là sự ổn định năng động của các điều kiện bên trong cơ thể. Nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh cảm xúc và chức năng thực vật, cũng như trong việc hình thành các động lực như đói và khát.
Mạch bên ngoài bao gồm hồi parahippocampal và hồi vành. Mạch bên ngoài chịu trách nhiệm điều chỉnh cảm xúc và hành vi. Vì hệ thống limbic được kết nối trực tiếp với các dây thần kinh khứu giác nên mùi có thể tạo ra cảm xúc mãnh liệt và có thể hỗ trợ gợi lại ký ức.
Mọi hành động của chúng ta đều được điều khiển bởi bộ não. Tuy nhiên, nó không chỉ chịu trách nhiệm kiểm soát hành động mà còn chịu trách nhiệm hình thành cảm xúc. Trung tâm cảm xúc ‘bật’ khi chúng ta thể hiện một loại cảm xúc nào đó. Trung tâm này nằm trong vỏ não và thân não và được gọi là hệ thống limbic. Những cảm xúc như hạnh phúc, đau đớn, sợ hãi cũng có thể được hình thành bằng cách kích thích trung tâm cảm xúc.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của hệ thống limbic là giúp chúng ta đưa ra quyết định chính xác khi gặp nguy hiểm.
Trong tình huống nguy hiểm, chúng ta cố gắng tránh nguy hiểm bằng cách trốn thoát hoặc chiến đấu. Phản ứng ‘chiến đấu hoặc bỏ chạy’ được kích hoạt bởi hệ thống limbic.
Tại sao giấc ngủ lại quan trọng đối với não?
Giấc ngủ có tầm quan trọng sống còn. Nó không phải là sự đình chỉ hoạt động của hệ thần kinh mà là một chức năng thần kinh hoạt động, được di truyền.
Chúng ta ngủ thiếp đi khi các tín hiệu được gửi từ thân não làm giảm hoạt động của não. Độ sâu của giấc ngủ không đồng đều; các giai đoạn sâu và hời hợt xen kẽ nhau.
Trong khi ngủ, cơ thể phục hồi nguồn cung cấp năng lượng và loại bỏ các chất thải trao đổi chất. Tuy nhiên, giấc ngủ thậm chí còn quan trọng hơn đối với hệ thần kinh. Khi chúng ta ngủ, các tế bào não cũng như protein và các chất khác cần thiết cho khớp thần kinh được tạo ra và thay thế, đồng thời các khớp thần kinh mới được hình thành.
Nếu có đồng hồ thông minh, bạn có thể theo dõi thời lượng và các giai đoạn của giấc ngủ. Thực hiện quan sát trong một tuần. Trung bình bạn ngủ bao nhiêu mỗi ngày?
Làm thế nào bộ não con người có thể được kiểm tra?
Ngày nay, có một số kỹ thuật có sẵn để kiểm tra chức năng và rối loạn chức năng của não người.
Kỹ thuật hình ảnh để kiểm tra cấu trúc và chức năng của não:
Quét CT (chụp cắt lớp điện toán) hoặc PET (chụp cắt lớp phát xạ positron)
Quét MRI (chụp cộng hưởng từ)
Đánh giá tâm sinh lý:
EEG (Điện não đồ): là phương pháp ghi lại hoạt động điện do não tạo ra thông qua các điện cực đặt trên bề mặt da đầu.
Chi tiết bài giảng xem tại: https://mozaweb.vn/Microcurriculum-492367
Mozaik education
Xem thêm bài viết:
Sức mạnh của não bộ con người và khả năng lưu trữ bộ não trên máy tính?
Luận điểm khoa học và góc nhìn thế tục qua hiện tượng Thích Minh Tuệ
Vì sao khổ hạnh – thực hành được xem trọng?
Trước đây, xã hội tồn tại bằng “sự tằn tiện”, được thể hiện qua thực hành trong các tôn giáo bao gồm: việc nhịn ăn nhịn mặt giảm thiểu nhu cầu cá nhân kìm nén ham muốn tự nhiên đến tối thiểu và từ đó hy sinh cho một mục tiêu hay một nghi lễ thoát Phàm thần thánh hơn và thiêng liên hơn.
Khác với, các hệ “Chủ Nghĩa Pro sản xuất” (Họ ủng hộ sản xuất) như là chủ nghĩa tư bản và kể cả chủ nghĩa xã hội.
Hành vi Khổ hạnh được xem là nền tảng cho sự tồn tại của hầu hết các xã hội trong các giai đoạn khó khăn và trên cơ sở đó tăng cường tính thích ứng của toàn bộ cộng đồng ở gốc nhìn tổng quát thì sự Khổ Hạnh và khả năng chấp nhận chịu khổ diện rộng dưới vỏ bọc và lý thuyết tôn giáo là dấu hiệu của một xã hội còn khả năng thích ứng và tồn tại giới lý thuyết tiến hóa xã hội.
Về mặt giả định nghiên cứu thì Costly Signaling Theory cho rằng các quần thể có niềm tin tôn giáo và tuân thủ chặt chẽ những yêu cầu Khổ Hạnh (dù nó tạo ra bất tiện cho đời sống của họ) Nhưng mà sự bất tiện này được ghi nhận trong các hệ thống giáo lý tôn giáo cho thấy khả năng thích ứng và sống sót tốt hơn hẳn so với những quần thể thế tục (những quần thể Phi tôn giáo không có tính tôn giáo – nơi mà sự hợp tác chỉ có thể dựa vào tinh thần tự nguyện và goodwill của các cá thể dù họ cũng có những quy định có thể ràng buộc hành vi – bao gồm cả những niềm tin có tính thứ bật như là xã hội chủ nghĩa).
Như vậy, chỉ nhờ vào niềm tin Tôn giáo là có thể kết nối cộng đồng và duy trì sức sống của nó hay là chúng ta còn yếu tố nào khác?
Richard Sosis khẳng định rằng:
- Các cộng đồng tôn giáo ít có khả năng bị tan rã vì những lý do như là xung đột nội bộ hay là thất bại kinh tế như là những cộng đồng thế tục;
- Cộng đồng càng có nhiều những yêu cầu Tôn giáo tuân thủ chặt chẽ gây khó khăn (Khổ hạnh) và đòi hỏi sự hy sinh của các cá thể trong đời sống hàng ngày sẽ giúp các cộng động tín hữu sống sót lâu hơn, nhưng những yêu cầu này lại không giúp ích gì được cho các cộng đồng thế tục;
Sức sống của các cộng đồng tôn giáo chính là nhờ vào những yêu cầu khổ hạnh kiểm soát và hạn chế ham muốn cá nhân với màu sắc và lý giải tôn giáo.
Vì sao hiện tượng, “Thích Minh Tuệ” được mọi người quan tâm?
Một yếu tố mà nghiên cứu của Sosis có nhắc đến là khủng hoảng kinh tế và các thời khắc hiểm nghèo của xã hội khi mà sự tồn vong của cộng đồng đang ở tình thế ngàn cân treo sợi tóc thì ở những thời điểm này, các biện pháp tằn tiện hy sinh cá nhân dưới ngôn ngữ và thực hành tôn giáo trở nên hiệu quả hơn và mạnh mẽ hơn tất cả những cái diễn ngôn thế tục khác.
“Thật ra cũng khá dễ hiểu về nhà sư Minh Tuệ, người dân đang mất niềm tin vào các sư tại chùa, ví dụ như chùa ba vàng, sư cúng 10 tỉ xỉu liền, sư thích xoa bóp, sư hiến kế kiếm tiền, thì sư Minh Tuệ như ngọn đuốc, thắp sáng lại niềm tin Phật pháp, và vụ việc thượng tọa thích Minh Đạo tán thán sư Minh Tuệ xong thì bị phạt quỳ xám hối, rút khỏi giáo hội, không có lửa sao có khói, cây đuốc đã cháy, nếu nó không bị giáo hội dập từ lúc đầu, thì nó sẽ cháy liên tục, liên tục, soi ra những ma vương núp bóng. Sẽ như vậy (Bình luận của @ngoccao3686)
Bổ sung cho quan điểm ở trên của đọc giả, mời các bạn tiếp tục xem video của nhà báo Mặc Lâm
Có một bộ phim kinh điển tên Malèna kể về một cô gái đẹp tuyệt trần. Nhan sắc của cô khiến mọi đàn ông điên đảo dù cô không chủ động phô bày. Nghịch lý là xã hội không (dám) chỉ trích đám đàn ông mê muội nhưng lại chỉ trích cô, để cuộc đời cô rơi vào luân lạc.
Sự việc ông Tuệ cũng như vậy. Ông ấy tu một mình, không muốn ảnh hưởng ai, nhưng lại vô tình gây ảnh hưởng lên một nhóm người. Nhóm người ấy gây ảnh hưởng xấu lên xã hội: lừa đảo, trục lợi, cuồng tín, gây rối trật tự, ùn tắc giao thông... Và vẫn nghịch lý là, thay vì lên án nhóm người ấy thì người ta cứ chĩa mũi dùi vào ông, dù ông không có nhu cầu tranh luận. (Bình luận của @thekhoaluong6146)
Vì sao những nguyên tắc và giáo lý tôn giáo có khả năng thuyết phục con người chịu khổ và kìm nén ham muốn tốt hơn là các lý thuyết hợp tác và ý tưởng chính trị thế tục khác?
Trong nghiên cứu của Rappaport (1971): thì đầu tư và xây dựng các quy tắc xã hội với ý nghĩa Thần Thánh là một cách hiệu quả để che giấu sự tùy tiện (Tất cả mọi người đều có thể ăn thịt nhưng mà mình phải chọn ăn chay; một người tu hành chỉ ăn một bữa mà không được quá 12:00 quá 12:00 Trưa giờ Ngọ; không được ngủ ở tư thế nào không được mặc cái gì thì đều là những giới hạn tự thân mà tôn giáo áp đặt lên người tu)
Mục tiêu cuối cùng của toàn bộ quá trình Khổ hạnh là “thoát tục” cũng là thoát khỏi luân hồi hay là “nhập niết bàn” – một dạng ngôn ngữ dù tên gọi và cách giải nghĩa có khác biệt nhưng nhìn chung là có sự tương đồng giữa các tôn giáo như là: Do Thái hay là Thiên Chúa giáo,.. Ý thức cộng đồng và tinh thần trách nhiệm được tạo ra bởi các nghi lễ thế tục mà ở Việt Nam chúng ta có thể tưởng tượng ra như là ra quân phát động , phong trào Biểu dương khen thưởng,.. – mang tính cá nhân không có sức nặng bằng các nghi lễ tôn giáo – mang tính kết nối với những thực thể siêu nhiên siêu phàm thần thánh dù là Phật hay là Chúa, vĩ đại hơn đáng tinh cậy hơn và từ đó nó có lý do hơn.
Trong thời Mạt Pháp: Phật giáo không còn khả năng cứu khổ cho người dân? Liên Hoa Sinh là ai?
Nguồn bài viết từ Hội Đồng Cừu
Xem thêm bài viết rất hay tại spiderum – bình dân và dễ hiểu hơn:
Khép lại hành trình của Thích Minh Tuệ với công chúng thời gian qua
Những câu hỏi để bạn tự phân tích và tìm hiểu bản thân trong quyển Nghĩ Giàu Làm Giàu -Think And Grow Rich Tác giả: Napoleon Hill | Việt Khương dịch
Có 31 nguyên nhân chính dẫn đến thất bại và mười ba nguyên tắc chính (lần lượt trình bày qua mỗi chương) giúp con người có thể tích luỹ được những gia tài lớn.
Là những gạch đầu dòng và hướng dẫn cụ thể về sự giàu có không chỉ là tiền bạc. “Hãy luôn nhớ rằng sự giàu có thực sự không được đo bằng những gì bạn đang có mà bằng những gì bạn mong muốn trở thành”.
Những nội dung mang tính khai sáng và điều gì sẽ thay ta tiếp diễn?
Nhân sinh thì ngắn, nhưng chi tiết và đáng trân trọng đến từng phút từng giây. Vũ trụ thì bao la vô tận, không thể khám phá hết
Ta có mặt và xuất hiện một cách “ngẫu nhiên” nhưng phải sống theo quy luật của Vũ trụ này
Chiều dài của Lịch sử
Lịch sử thế giới hay còn gọi là lịch sử loài người, bắt đầu từ thời đại đồ đá cũ đến nay trong quá trình tiến hóa loài người. Khác với lịch sử Trái Đất (nó gồm cả lịch sử địa chất Trái Đất và lịch sử tiến hóa sự sống trước khi có sự xuất hiện của con người), lịch sử thế giới được nghiên cứu qua khảo cổ học và các ghi chép, truyền miệng còn sót lại từ thuở xưa. Lịch sử cổ đại được lưu giữ lần đầu tiên qua các tài liệu lưu trữ
Ai đã tạo ra “Sự sống trên trái đất”
Thuyết tiến hoá của Darwin hay đấng sáng thế? (Xem thêm)
Du Hành Thời Gian (Học Toán – Lý để làm gì?*)
Thời gian đồng đều cho mọi người. Thời gian sinh lý (Biến dạng theo người, theo tuổi, theo biến chuyển của tâm trạng), Thời gian tâm lý (đo bằng cảm xúc, tâm tình, ấn tượng và hoàn cảnh,..)
Những suy tư về thời gian… (Xem thêm)
Vấn đề Mỹ xâm lược IRAQ?
Sử Thi Gilgamesh
Bí Ẩn Kinh Dịch: 7 Điều Siêu Thường Không Phải Ai Cũng Biết – bộ kỳ thư còn nhiều bí ẩn
Có 4 thứ khiến con người ta biến đổi sa đọa: Quyền lực – Tiền bạc – Gia đình và Lợi ích cá nhân
18 quẻ tượng trưng cho đạo Trời và 64 quẻ hậu Tiên bác quái tượng trưng cho việc người.
Bộ kỳ thư còn nhiều bí ẩn – Tuần hoàn theo một quy luật (Lão Tử gọi là Đạo – Phật gọi là Pháp) (Xem thêm)
Sức mạnh của não bộ con người và khả năng lưu trữ bộ não trên máy tính? (Học để nghiên cứu – đóng góp cho nhân loại*)
Nguồn Mozaik education: Chi tiết bài giảng xem tại: https://mozaweb.vn/Microcurriculum-492367
Sự thông minh, những vĩ nhân nếu con người có thể can thiệp được thì điều gì sẽ xảy ra nếu rơi vào hình nhân của một tên tội phạm
Điều gì sẽ xảy ra khi con người ta dùng được 100% bộ não? (Xem thêm)
Bạn biết gì về Mặt trăng?
Mặt trăng chi phối nhiều sự vật hiện tượng trên trái đất từ xưa đến nay
Một nửa còn lại của mặt trăng là bóng tối vẫn chứa những bí ẩn con người chưa biết được (Xem thêm)
Trung Hoa – Cái nôi văn hóa của nhân loại
Tóm tắt 5000 năm lịch sử Trung Quốc (Xem thêm)
4000 năm các triều đại Phong Kiến Việt Nam
Tóm lược Sử Việt – Dân ta phải biết sử ta (Xem thêm)
Từ những diễn biến của kinh tế – chính trị – xã hội hiện tại, soi rọi về lịch sử của thế giới để tìm hiểu quy luật chung
Khi giữa các quốc gia có những mâu thuẫn xung đột về lợi ích kinh tế – chính trị – xã hội sẽ là ngòi nổi của những cuộc chiến tranh
Tóm tắt Thế Chiến 1 (1914 – 1918) (Xem thêm)
Tóm tắt Thế Chiến 2 (1939 – 1945) (Xem thêm)
Điều gì sẽ thay “ta” tiếp diễn?
Sau khi xem đi xem lại những kiến thức của nhân loại như trên, thì quý khán giả có suy nghĩ và thay đổi gì không? Thật sự chúng ta quá nhỏ bé trong chiều dài phát triển của nhân loại, nhưng từng cá nhân có khả năng sẽ là điểm sáng đóng góp hay phá hủy nền văn minh chung
Còn nhiều bí ẩn mà với trình độ phát triển của Khoa học và Công nghệ vẫn chưa giải thích được.
tmkhang.work xin chân thành cảm ơn những cá nhân/ tập thể đã dành tâm sức tạo nên nội dung trên với tinh thân lan tỏa những tri thức này, tmkhang.work xin trích dẫn toàn bộ liên kết gốc từ các kênh:
Quý khán giả của tmkhang.work hãy đăng ký để theo dõi và tham gia những cộng đồng này để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích khác!